Right2Water (Δικαίωμα στο νερό)

Η πρωτοβουλία «Right2Water» (πλήρης ονομασία: «Η ύδρευση και η αποχέτευση είναι ανθρώπινο δικαίωμα! Το νερό είναι δημόσιο αγαθό, όχι εμπόρευμα!!») καταχωρίστηκε στις 10 Μαΐου 2012 και ήταν η πρώτη Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών (ΕΠΠ) που κατόρθωσε να συγκεντρώσει πάνω από ένα εκατομμύριο υπογραφές.

Η πρωτοβουλία κάλεσε την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να προτείνει νομοθεσία για την υλοποίηση του ανθρώπινου δικαιώματος στην ύδρευση και την αποχέτευση, όπως αναγνωρίζεται από τα Ηνωμένα Έθνη, και να διασφαλίσει ότι αυτές οι βασικές υπηρεσίες παρέχονται για όλους ως δημόσιες υπηρεσίες. Στο επίκεντρο της εκστρατείας βρισκόταν η πεποίθηση ότι η πρόσβαση σε καθαρό πόσιμο νερό και αποχέτευση αποτελεί θεμελιώδες δικαίωμα που θα πρέπει να διασφαλίζεται για κάθε άτομο.

Η πρωτοβουλία υποβλήθηκε επίσημα στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 20 Δεκεμβρίου 2013, συνοδευόμενη από πιστοποιητικά που επιβεβαίωναν την εγκυρότητα 1 659 543 δηλώσεων υποστήριξης. Στο πλαίσιο της διαδικασίας της ΕΠΠ, οι διοργανωτές συναντήθηκαν με εκπροσώπους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στις 17 Φεβρουαρίου του 2014 και παρουσίασαν την πρότασή τους σε δημόσια ακρόαση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο την ίδια μέρα. 

Η Επιτροπή εξέδωσε την επίσημη απάντησή της υπό τη μορφή ανακοίνωσης  εντός τριών μηνών (όπως απαιτείται με βάση τον πρώτο κανονισμό ΕΠΠ), στις 19 Μαρτίου 2014 (βλ. το δελτίο Τύπου). Στην απάντησή της, η Επιτροπή δεσμεύτηκε να αναλάβει δράση σε διάφορους τομείς που σχετίζονται με την πρωτοβουλία, συμπεριλαμβανομένης της αύξησης της διαφάνειας και της τόνωσης της καινοτομίας. Πρότεινε επίσης την αναθεώρηση της οδηγίας για το πόσιμο νερό, θεσπίζοντας την υποχρέωση των κρατών μελών να βελτιώσουν την πρόσβαση σε πόσιμο νερό, ιδίως όσον αφορά τις πλέον ευάλωτες ομάδες.

Ως η πρώτη Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών (ΕΠΠ), η «Right2Water» κατέδειξε τις δυνατότητες της συμμετοχικής δημοκρατίας σε επίπεδο ΕΕ. Έδειξε τον τρόπο με τον οποίο, πολίτες από ολόκληρη την Ευρώπη μπορούν να συσπειρωθούν γύρω από ένα κοινό μέλημα, να επηρεάσουν την ευρωπαϊκή ατζέντα και να συμβάλουν σε εξελίξεις πολιτικής με διαρκή αντίκτυπο.

Αξιοποίηση ενός ισχυρού υφιστάμενου δικτύου

Η επιτυχία του «Right2Water» οφειλόταν σε μεγάλο βαθμό στο γεγονός ότι βασιζόταν σε ένα ήδη εδραιωμένο διεθνές κίνημα. Οι διοργανωτές κινητοποίησαν τις υφιστάμενες συνδικαλιστικές δομές, τις ΜΚΟ, τα κοινωνικά κινήματα και τα τοπικά δίκτυα σε ολόκληρη την Ευρώπη, επιτρέποντας στην εκστρατεία να προσεγγίσει γρήγορα ένα ευρύ κοινό και να εξασφαλίσει στήριξη σε πολλές χώρες της ΕΕ.

Συνδυασμός του ευρωπαϊκού συντονισμού με ισχυρές εθνικές εκστρατείες

Η στενή συνεργασία μεταξύ των Ευρωπαίων διοργανωτών και των εθνικών ομάδων εκστρατείας ήταν ζωτικής σημασίας. Ενώ η εκστρατεία διατήρησε ένα κοινό ευρωπαϊκό μήνυμα, οι εθνικοί συντονιστές προσάρμοσαν τα συνθήματα, τους τρόπους επικοινωνίας και τις στρατηγικές προβολής στα τοπικά πλαίσια, καθιστώντας την πρωτοβουλία πιο σχετική με τους πολίτες.

Έγκαιρη επένδυση στην προετοιμασία και στη δημιουργία συνασπισμών

Η εκστρατεία άντλησε τα οφέλη ενός προσεκτικού μακροπρόθεσμου σχεδιασμού. Οι προετοιμασίες ξεκίνησαν λίγα χρόνια πριν από την επίσημη έναρξη, συμπεριλαμβανομένης της συγκέντρωσης κεφαλαίων, της οικοδόμησης συμμαχιών και της ανάπτυξης μηνυμάτων της εκστρατείας. Αυτή η έγκαιρη επένδυση εξασφάλισε ότι οι διοργανωτές διέθεταν τους αναγκαίους πόρους, την εμπειρογνωσία και τις εταιρικές σχέσεις που υπήρχαν ήδη κατά την έναρξη της περιόδου συγκέντρωσης.

Χρήση τόσο παραδοσιακών όσο και ψηφιακών μέσων για τη μεγιστοποίηση της προβολής

Οι διοργανωτές και οι διοργανώτριες συνδύασαν επιτυχώς την προβολή στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης με την παραδοσιακή κάλυψη από τα μέσα ενημέρωσης για την ευαισθητοποίηση και την κινητοποίηση των υποστηρικτών. Τα τηλεοπτικά προγράμματα, τα άρθρα εφημερίδων και οι διαδικτυακές εκστρατείες συνέβαλαν από κοινού στην αύξηση της δημόσιας προβολής, ενώ οι τοπικές δραστηριότητες εκτός διαδικτύου και τα δίκτυα ακτιβιστών συνέβαλαν στη διατήρηση της επιτόπιας συμμετοχής σε ολόκληρη την Ευρώπη.

Προετοιμασία

Οι απαρχές της εκστρατείας «Right2Water» χρονολογούνται από το 2009, όταν η Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Συνδικάτων Δημοσίων Υπηρεσιών (EPSU) αποφάσισε να κάνει χρήση του νέου μέσου της Ευρωπαϊκής Πρωτοβουλίας Πολιτών. Για τους διοργανωτές και τις διοργανώτριες, η ΕΠΠ προσέφερε μια μοναδική ευκαιρία για τη δημιουργία μιας εκστρατείας με πραγματικά ευρωπαϊκή διάσταση και για την προώθηση της διασυνοριακής συνεργασίας.

Αυτό το μακροπρόθεσμο όραμα αποδείχθηκε ζωτικής σημασίας για την επιτυχία της πρωτοβουλίας. Τρία χρόνια πριν από την επίσημη καταχώριση της πρωτοβουλίας, η EPSU είχε ήδη συστήσει ειδικό ταμείο για τη στήριξη της εκστρατείας και άρχισε να οικοδομεί έναν ευρύ συνασπισμό εταίρων. Στη συμμαχία συμμετείχαν αναπτυξιακοί οργανισμοί, κοινωνικές και περιβαλλοντικές ΜΚΟ, οργανώσεις γυναικών, εκκλησίες, δημόσιες εταιρείες ύδρευσης και δήμοι, που εργάστηκαν από κοινού για έναν ενιαίο στόχο.

Όπως εξήγησε ένας διοργανωτής, οι εταίροι είχαν διαφορετικούς λόγους να υποστηρίξουν την πρωτοβουλία, αλλά είχαν ένα κοινό συμφέρον: την επιτυχία του.

Για την οικοδόμηση στήριξης σε ολόκληρη την Ευρώπη, οι διοργανωτές βασίστηκαν σε προσωπικές επαφές, σε μέλη της EPSU, σε κοινωνικά κινήματα, σε εθνικά δίκτυα και σε ευρωπαϊκές οργανώσεις, όπως το Ευρωπαϊκό Γραφείο Περιβάλλοντος, οι Γυναίκες στην Ευρώπη, η Κοινωνική Πλατφόρμα και το Ευρωπαϊκό Κίνημα Υδάτων. Αυτό το εκτεταμένο δίκτυο συνέβαλε στην ευαισθητοποίηση και στην κινητοποίηση οπαδών σε διάφορες χώρες και κοινότητες.

Ένας άλλος σημαντικός παράγοντας ήταν ο προσεκτικός σχεδιασμός. Οι διοργανωτές κατέβαλαν σημαντικές προσπάθειες για την ανάπτυξη σαφών μηνυμάτων της εκστρατείας και την προετοιμασία στρατηγικής πολύ νωρίτερα. Ένας εθνικός συντονιστής της εκστρατείας τόνισε πόσο σημαντικό είναι να επιλεγούν προσεκτικά οι πρεσβευτές της εκστρατείας και να εξασφαλιστεί επαρκής χρόνος, πόροι και εμπειρογνωμοσύνη για τη διαχείριση τόσο των ζητημάτων που σχετίζονται με την πολιτική όσο και των τεχνικών πτυχών της εκστρατείας.

Οι διοργανωτές και οι διοργανώτριες ζήτησαν επίσης νομική εμπειρογνωσία κατά το στάδιο της προετοιμασίας. Ζητήθηκε η γνώμη συνταξιούχων δικηγόρων για να συμβάλουν στη σύνταξη της πρωτοβουλίας και να διασφαλίσουν την αποτελεσματική διατύπωση των στόχων της.

Συγκέντρωση χρηματοδότησης και πόροι

Η πρωτοβουλία «Right2Water» έλαβε χρηματοδοτική στήριξη από έναν μόνο χορηγό: την Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Συνδικάτων Δημοσίων Υπηρεσιών (EPSU), μια συνδικαλιστική ομοσπονδία που εκπροσωπεί τους εργαζομένους στον δημόσιο τομέα σε ολόκληρη την Ευρώπη. Η EPSU συνεισέφερε 140 000 EUR για τη στήριξη της εκστρατείας.

Υλοποίηση 

Για τη διεξαγωγή της εκστρατείας, οι διοργανωτές συνδύασαν την προβολή στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης με πιο παραδοσιακούς διαύλους επικοινωνίας. Παρότι χρησιμοποιήθηκαν διάφοροι δίαυλοι, οι διοργανωτές προσδιόρισαν τις ομάδες και τις εκδηλώσεις του Facebook ως ιδιαίτερα αποτελεσματικά εργαλεία για την κινητοποίηση των οπαδών. Μολονότι έκτοτε το Facebook έχει μετατοπίσει την εστίασή του από τις εκδηλώσεις στις σελίδες, οι διοργανωτές επισήμαναν ότι οι εκδηλώσεις παραμένουν πολύτιμες, διότι τα άτομα που εξέφρασαν ενδιαφέρον συνέχισαν να λαμβάνουν ειδοποιήσεις και επικαιροποιήσεις.

Μια από τις σημαντικότερες στιγμές της εκστρατείας ήταν κατά τη διάρκεια μιας γερμανικής τηλεοπτικής εκπομπής, όπου διατυπώθηκαν σχόλια σχετικά με την πρωτοβουλία. Η εκπομπή συνέβαλε στην κάθετη αύξηση της υποστήριξης, με αποτέλεσμα να προστεθούν περίπου 200 000 επιπλέον υπογραφές. Οι διοργανωτές προσπάθησαν να αναπαραγάγουν αυτή την επιτυχία σε άλλες χώρες, αλλά θεώρησαν τη διαδικασία χρονοβόρα και δεν στάθηκε δυνατό να προσελκύσουν το ίδιο επίπεδο προσοχής από τα εθνικά μέσα ενημέρωσης. 

Οι εκστρατείες εκτός διαδικτύου διαδραμάτισαν επίσης σημαντικό ρόλο. Ακτιβιστές προώθησαν την πρωτοβουλία σε πόλεις και χώρους εργασίας σε ολόκληρη την ΕΕ, συμβάλλοντας στην προσέγγιση του κοινού πέραν των ψηφιακών διαύλων. Οι διοργανωτές δημιούργησαν ένα δίκτυο τοπικών σημείων επαφής όπου οι διοργανωτές εκστρατειών μπορούσαν να ανταλλάσσουν εμπειρίες και να υποβάλλουν εκθέσεις σχετικά με τις δραστηριότητές τους. Αυτή η ανταλλαγή ιδεών ενθάρρυνε την καλύτερη εξάπλωση γνώσεων στο πλαίσιο των διαφόρων ομάδων και ενίσχυσε την εκστρατεία στο σύνολό της. 

Διαδήλωση στις 14 Μαΐου 2013 στην Alexanderplatz του Βερολίνου. Πηγή: Europäische Bürgerinitiative (EBI) "Wasser ist ein Menschenrecht" - Neue Zahlen vom 13. Mai 2013 - Berliner WassertischBerliner Wassertisch

Βασικός παράγοντας πίσω από την επιτυχία της πρωτοβουλίας ήταν η στενή αλληλεπίδραση μεταξύ συντονισμού σε ευρωπαϊκό επίπεδο και εθνικών εκστρατειών. Σύμφωνα με τους διοργανωτές, «ολόκληρη η εκστρατεία σχεδιάστηκε [κατά τρόπο που παρείχε την ευκαιρία] στους Ευρωπαίους συντονιστές να ανταλλάσσουν απόψεις με τους εθνικούς εταίρους».

Ταυτόχρονα, οι διοργανωτές αναγνώρισαν τη σημασία της προσαρμογής των μηνυμάτων της εκστρατείας στα εθνικά πλαίσια. Ένας εθνικός συντονιστής εξήγησε πώς το σύνθημα «Το νερό είναι ανθρώπινο δικαίωμα» τροποποιήθηκε ελαφρώς στη Φινλανδία σε «Το νερό είναι βασικό δικαίωμα» (Vesi on perusoikeus), διατύπωση η οποία έχει μεγαλύτερη απήχηση διότι αντικατοπτρίζει την ορολογία που χρησιμοποιείται ευρέως σε σχέση με το φινλανδικό Σύνταγμα. Η εμπειρία αυτή κατέδειξε ότι, ενώ ο ευρωπαϊκός συντονισμός είναι απαραίτητος, η ευελιξία και η ευαισθησία στις εθνικές συνθήκες μπορούν να ενισχύσουν σημαντικά μια εκστρατεία.

Η συνεργασία επεκτάθηκε επίσης απευθείας μεταξύ των εθνικών εταίρων. Οι ανταλλαγές αυτές βοήθησαν τις εκστρατείες να διδαχθούν η μία από την άλλη και να επεκτείνουν τα δίκτυά τους. Σύμφωνα με τους διοργανωτές, «η επιτυχία της συγκέντρωσης υπογραφών σε πολλές χώρες εξηγείται από την αύξηση του αριθμού των εθνικών εταίρων».

Οι διοργανωτές πιστεύουν επίσης ότι ο οικουμενικός χαρακτήρας του στόχου της πρωτοβουλίας συνέβαλε σημαντικά στην επιτυχία της. Όπως παρατήρησαν, «το νερό είναι ένα αγαθό που χρειάζονται όλοι οι άνθρωποι στην καθημερινή ζωή, και τίποτε στην κοινωνία μας δεν θα λειτουργούσε χωρίς νερό.» Επειδή η πρόσβαση στο νερό μας επηρεάζει όλους, άνθρωποι από διαφορετικά υπόβαθρα ταυτίστηκαν με τους στόχους της εκστρατείας και στήριξαν την πρωτοβουλία.

Σύμφωνα με τους διοργανωτές, η ευαισθητοποίηση του κοινού σχετικά με τη σημασία της πρόσβασης σε καθαρό νερό διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στην επιτυχία της εκστρατείας συγκέντρωσης υπογραφών. Το θέμα είχε έντονη απήχηση στους πολίτες σε ολόκληρη την Ευρώπη, βοηθώντας την πρωτοβουλία να αποκτήσει δυναμική από την αρχή.

Η στήριξη αποδείχθηκε ιδιαίτερα ισχυρή στην Ιταλία, στην Ισπανία και στην Ελλάδα, όπου η πρωτοβουλία υπερέβη τους αρχικούς στόχους τους. Οι χώρες αυτές είχαν βιώσει ορισμένα από τα πιο εκτεταμένα μέτρα λιτότητας εκείνη την περίοδο, συμπεριλαμβανομένων των πολιτικών που συνδέονται με την ιδιωτικοποίηση βασικών δημόσιων υπηρεσιών. Ως εκ τούτου, το μήνυμα της πρωτοβουλίας βρήκε ένα δεκτικό κοινό μεταξύ των πολιτών που ανησυχούν για την πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες.

Οι διοργανωτές παρακολουθούσαν συνεχώς την πρόοδο της εκστρατείας και προσάρμοζαν τη στρατηγική τους καθώς εξελισσόταν η περίοδος συγκέντρωσης. Έξι μήνες μετά την έναρξη της συγκέντρωσης υπογραφών, μπόρεσαν να εντοπίσουν τις χώρες στις οποίες η στήριξη αυξανόταν ταχύτερα και κατέβαλαν επιπλέον προσπάθειες στους εν λόγω τομείς. Μόλις επιτεύχθηκε το απαιτούμενο όριο σε ένα κράτος μέλος, η εκστρατεία συνέχισε να συγκεντρώνει υπογραφές με στόχο την υπέρβαση του ορίου κατά τουλάχιστον 5 %, ώστε να υπάρχει ένα περιθώριο ασφάλειας κατά τη διαδικασία επαλήθευσης.

Η επίσημη δωδεκάμηνη περίοδος συγκέντρωσης για την πρωτοβουλία έληξε στις 10 Μαΐου 2013. Ωστόσο, η Επιτροπή έκανε δεκτές δηλώσεις υποστήριξης της πρωτοβουλίας έως την 1η Νοεμβρίου 2013, λόγω των δυσχερειών που αντιμετώπισαν οι περισσότεροι διοργανωτές όσον αφορά τη δημιουργία των επιγραμμικών συστημάτων συγκέντρωσης κατά τη διάρκεια της εναρκτήριας φάσης της ΕΠΠ.  Έως το τέλος της φάσης συγκέντρωσης, το 84 % του 1,7 εκατομμυρίων υπογραφών συγκεντρώθηκαν διαδικτυακά και το 16 % σε έντυπη μορφή.

Αριθμός δηλώσεων υποστήριξης που συγκέντρωσε η πρωτοβουλία «Right2Water» ανά κράτος μέλος

Τα πράσινα «τικ» στον χάρτη δείχνουν τις χώρες της ΕΕ όπου συμπληρώθηκε επιτυχώς το κατώτατο όριο υπογραφών για την υποστήριξη της πρωτοβουλίας. Με συνολικό αριθμό 1 659 543 επαληθευμένων δηλώσεων, η πρωτοβουλία «Right2Water» πέτυχε τα ελάχιστα όρια σε δεκατρία κράτη μέλη.

Οι αστερίσκοι στον χάρτη δείχνουν τις χώρες της ΕΕ όπου ελήφθησαν τα πιστοποιητικά σχετικά με τις δηλώσεις υποστήριξης μετά την υποβολή της πρωτοβουλίας για εξέταση από την Επιτροπή. Οι αριθμοί αυτοί δεν περιλαμβάνονται στον συνολικό αριθμό υπογραφόντων. Ο πλήρης πίνακας με τις δηλώσεις υποστήριξης διατίθεται στην ειδική σελίδα στον ιστότοπο της ΕΠΠ.
 

Επίσημη υποβολή και συναντήσεις με την Επιτροπή

Η συνεδρίαση με την Επιτροπή, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον αντιπρόεδρο αρμόδιο για τις διοργανικές σχέσεις και τη διοίκηση, Maroš Šefčovič, πραγματοποιήθηκε στις 17 Φεβρουαρίου 2014.

Δημόσια ακρόαση ενώπιον του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου

Το απόγευμα της 17ης Φεβρουαρίου 2014, μετά τη συνάντησή τους με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, οι διοργανωτές παρουσίασαν την πρωτοβουλία «Right2Water» σε δημόσια ακρόαση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο βλ. το δελτίο τύπου). Η ακρόαση διοργανώθηκε από την Επιτροπή Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων (ENVI), σε συνεργασία με την Επιτροπή Αναφορών, την Επιτροπή Ανάπτυξης και την Επιτροπή Εσωτερικής Αγοράς και Προστασίας των Καταναλωτών. Ο αντιπρόεδρος της Επιτροπής κ. Šefčovič παρέστη επίσης στην ακρόαση.

Για τους διοργανωτές, η ακρόαση αποτέλεσε ευκαιρία για άμεση συνεργασία με τους βουλευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο θα μπορούσαν να επιτευχθούν οι στόχοι της πρωτοβουλίας. Όπως περιέγραψαν αργότερα, ανέμεναν ότι η ακρόαση θα παρείχε μια πλατφόρμα για ουσιαστική συζήτηση σχετικά με τις προτάσεις της πρωτοβουλίας. Ωστόσο, κατά την άποψή τους, ο στόχος αυτός επιτεύχθηκε μόνο εν μέρει. Ενώ αρκετοί βουλευτές του ΕΚ παρενέβησαν κατά τη διάρκεια της ακρόασης, οι διοργανωτές θεώρησαν ότι η συζήτηση σχετικά με την ίδια την πρωτοβουλία ήταν περιορισμένη. Όπως επισήμαναν, « σημειώθηκαν κάποιες παρεμβάσεις, αλλά δεν έλαβε χώρα συζήτηση για την πρωτοβουλία».

Επίσημη απάντηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής

Στην Ανακοίνωση της 19ης Μαρτίου 2014, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, διατύπωσε σειρά δράσεων που δεσμεύεται να αναλάβει σε απάντηση στην πρωτοβουλία Right2Water (βλ. το δελτίο τύπου).

Κεντρικό στοιχείο της απάντησης της Επιτροπής ήταν η δέσμευση για την ενίσχυση της εφαρμογής της υφιστάμενης νομοθεσίας της ΕΕ με στόχο την ποιότητα των υδάτων και τη βελτίωση της πρόσβασης σε ασφαλές πόσιμο νερό σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Για τη στήριξη αυτών των στόχων, η Επιτροπή ανακοίνωσε δημόσια διαβούλευση σε επίπεδο ΕΕ σχετικά με την οδηγία για το πόσιμο νερό, προκειμένου να προσδιοριστούν τρόποι ενίσχυσης της πρόσβασης των πολιτών σε πόσιμο νερό υψηλής ποιότητας.

Η Επιτροπή δεσμεύτηκε επίσης να αυξήσει τη διαφάνεια στον τομέα των υδάτων. Οι προγραμματισμένες δράσεις περιλάμβαναν τη βελτίωση της διαχείρισης των δεδομένων για το πόσιμο νερό και τα λύματα, τη διερεύνηση της ανάπτυξης δεικτών αναφοράς για την ποιότητα των υδάτων και την προώθηση πιο διαρθρωμένου διαλόγου μεταξύ των ενδιαφερόμενων μερών.

Επιπλέον, η ανακοίνωση τόνισε τη σημασία της στήριξης της συνεργασίας και της καινοτομίας στους τομείς των υπηρεσιών ύδρευσης και της αναπτυξιακής βοήθειας. Η στήριξη αυτή περιλάμβανε την ενθάρρυνση εταιρικών σχέσεων μεταξύ φορέων εκμετάλλευσης υδάτων, τη διευκόλυνση της ανταλλαγής βέλτιστων πρακτικών μεταξύ των κρατών μελών και τον εντοπισμό νέων ευκαιριών συνεργασίας.

Σε διεθνές επίπεδο, η Επιτροπή επιβεβαίωσε τη δέσμευσή της να προωθήσει την καθολική πρόσβαση σε ασφαλές πόσιμο νερό και αποχέτευση μέσω της αναπτυξιακής πολιτικής της ΕΕ και μέσω της υποστήριξής της στο πλαίσιο των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών.

Δραστηριότητες υπεράσπισης μετά την περίοδο συγκέντρωσης υπογραφών

Μετά την ολοκλήρωση της εκστρατείας συγκέντρωσης υπογραφών, οι διοργανωτές συνέχισαν τις προσπάθειές τους για την κοινοποίηση των αποτελεσμάτων της πρωτοβουλίας και τη διατήρηση της συνεργασίας μεταξύ των υποστηρικτών. Για τη διάδοση επικαιροποιήσεων και πληροφοριών, η πρωτοβουλία Right2Water βασίστηκε στο ενημερωτικό της δελτίο, το οποίο χρησιμοποιήθηκε καθ’ όλη τη διάρκεια της εκστρατείας. Ακόμη και πριν από το τέλος της πρωτοβουλίας, οι διοργανωτές διένειμαν τακτικά ενημερώσεις σε διάφορες γλώσσες στους υποστηρικτές σε όλες τις συμμετέχουσες χώρες.

Ένα από τα σημαντικότερα αποτελέσματα της εκστρατείας ήταν η δημιουργία ενός μόνιμου ευρωπαϊκού δικτύου. Οι επαφές και οι εταιρικές σχέσεις που δημιουργήθηκαν κατά τη διάρκεια της πρωτοβουλίας συνεχίστηκαν κατά πολύ πέραν της επίσημης ολοκλήρωσης της διαδικασίας ΕΠΠ. Σύμφωνα με τους διοργανωτές, η δημιουργία ενός μακροπρόθεσμου δικτύου ήταν από την αρχή ένας από τους στόχους: «μια από τις ιδέες όταν ξεκίνησε η ΕΠΠ.» Η εμπειρία τους καταδεικνύει ότι ο αντίκτυπος της Ευρωπαϊκής Πρωτοβουλίας Πολιτών μπορεί να επεκταθεί πέραν της συλλογής υπογραφών και της ανταπόκρισης της Επιτροπής. Μια ΕΠΠ μπορεί επίσης να λειτουργήσει ως καταλύτης για βιώσιμες εταιρικές σχέσεις, συμμαχίες και συνεχή συνεργασία μεταξύ οργανισμών που έχουν κοινούς στόχους.

Εξετάζοντας την εκστρατεία, οι διοργανωτές προσδιόρισαν την εθνική διάσταση ως έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες επιτυχίας. Κατά την άποψή τους, ο σχεδιασμός και η υλοποίηση ισχυρών εθνικών εκστρατειών ήταν ζωτικής σημασίας για την επίτευξη των στόχων της πρωτοβουλίας. Τόνισαν ότι «το έργο της οικοδόμησης συνασπισμού σε εθνικό επίπεδο» είναι εξαιρετικά σημαντικό, τονίζοντας την αξία της επένδυσης σε τοπικές συμπράξεις και δίκτυα υποστήριξης από τα πρώτα στάδια μιας εκστρατείας.

Περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τη συνέχεια που δόθηκε μπορείτε να βρείτε στον ιστότοπο της Ευρωπαϊκής Πρωτοβουλίας Πολιτών.

Νομοθετικός αντίκτυπος και συνέχεια που δόθηκε

Η πρωτοβουλία «Right2Water» ακολουθήθηκε από σειρά νομοθετικών εξελίξεων που είχαν ως στόχο την ενίσχυση της πρόσβασης σε ασφαλές πόσιμο νερό σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Την 1η Φεβρουαρίου 2018, η Επιτροπή ενέκρινε πρόταση για την αναθεώρηση της οδηγίας για το πόσιμο νερό, η οποία συμπεριλάμβανε μέτρα σχετικά με την υποχρέωση των κρατών μελών να βελτιώσουν την πρόσβαση σε πόσιμο νερό, ιδίως για τις πλέον ευάλωτες ομάδες. Στις 16 Δεκεμβρίου 2020, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε επίσημα την αναθεωρημένη οδηγία για το πόσιμο νερό. Αυτή άρχισε να ισχύει στις 12 Ιανουαρίου 2021. Τα κράτη μέλη όφειλαν να μεταφέρουν την οδηγία στην εθνική τους νομοθεσία έως τις 12 Ιανουαρίου 2023.

Άλλες εξελίξεις περιλάμβαναν πρόταση κανονισμού σχετικά με τις ελάχιστες απαιτήσεις για την επαναχρησιμοποίηση των υδάτων, που εγκρίθηκε τον Μάιο του 2018, και νέα ελάχιστα πρότυπα υγιεινής για τα υλικά και τα προϊόντα που έρχονται σε επαφή με το πόσιμο νερό, που εγκρίθηκαν τον Ιανουάριο του 2024. 

Αυτές είναι ορισμένες από τις νομοθετικές εξελίξεις που ακολούθησαν την πρωτοβουλία Right2Water. Περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τους κανόνες της ΕΕ για το πόσιμο νερό διατίθενται στον ειδικό ιστότοπο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
 

Ξεκινήστε με τα δίκτυα που έχετε ήδη

Οι ισχυρές εκστρατείες σπάνια οικοδομούνται από μόνες τους. Οι υφιστάμενες συμμαχίες, οι συνδικαλιστικές οργανώσεις, οι ΜΚΟ και τα κινήματα σε επίπεδο βάσης μπορούν να παράσχουν τους υποστηρικτές, την εμπειρογνωμοσύνη και την αξιοπιστία που απαιτούνται για την ταχεία κινητοποίηση σε ολόκληρη την Ευρώπη.

Σκεφτείτε ευρωπαϊκά, δράστε τοπικά

Ένα κοινό ευρωπαϊκό μήνυμα δημιουργεί ενότητα, αλλά οι εθνικές εκστρατείες χρειάζονται ευελιξία για να έχουν απήχηση στους πολίτες. Η προσαρμογή των συνθημάτων, της γλώσσας και των στρατηγικών προβολής στην τοπική πραγματικότητα μπορεί να κάνει σημαντική διαφορά.

Προετοιμαστείτε καλά πριν από την έναρξη της πρωτοβουλίας

Οι επιτυχημένες ΕΠΠ δεν ξεκινούν την ημέρα εγγραφής. Επενδύστε νωρίς στη δημιουργία συνασπισμών, στη συγκέντρωση κεφαλαίων, στον σχεδιασμό εκστρατειών και στην ανάπτυξη μηνυμάτων, ώστε να διασφαλίσετε ότι η πρωτοβουλία σας είναι έτοιμη να αποκτήσει δυναμική από την πρώτη ημέρα.

Χρησιμοποιήστε κάθε διαθέσιμο δίαυλο επικοινωνίας

Συνδυάστε τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, τα παραδοσιακά μέσα ενημέρωσης και εκστρατειών σε επίπεδο βάσης για τη μεγιστοποίηση της προβολής. Η διαδικτυακή προβολή δημιουργεί δυναμική, ενώ οι τοπικές εκδηλώσεις και οι ακτιβιστές συμβάλλουν στη μετατροπή του δημόσιου συμφέροντος σε υπογραφές.

Κρατείστε τους εταίρους σε επαφή καθ’ όλη τη διάρκεια της εκστρατείας

Οι τακτικές ανταλλαγές μεταξύ των εθνικών διοργανωτών ενισχύουν τον συντονισμό και ενθαρρύνουν την ανταλλαγή ιδεών και ορθών πρακτικών. Η διασυνοριακή συνεργασία μπορεί να βοηθήσει τις εκστρατείες να αναπτυχθούν ταχύτερα και να παραμείνουν δυναμικές με την πάροδο του χρόνου.

Συμπληρωματικές πληροφορίες σχετικά με την πρωτοβουλία «Right2Water» διατίθενται στον ιστότοπο των διοργανωτών και στην ειδική ιστοσελίδα της Επιτροπής.