Politika ta’ Koeżjoni għall-Ugwaljanza bejn ir-Reġjuni u s-Sostenibbiltà tal-Kulturi Reġjonali

“Il-Politika ta’ Koeżjoni għall-Ugwaljanza bejn ir-Reġjuni u s-Sostenibbiltà tal-Kulturi Reġjonali” hija l-11-il Inizjattiva taċ-Ċittadini Ewropej (IĊE) li ġabret b’suċċess l-appoġġ meħtieġ. Hi appellat biex il-politika ta’ koeżjoni tal-UE 

• Tiżgura l-ugwaljanza għal dawk ir-reġjuni b’karatteristiċi nazzjonali, etniċi, kulturali, reliġjużi jew lingwistiċi li huma differenti minn dawk tar-reġjuni tal-madwar;
• Tiżgura opportunitajiet indaqs għal dawn ir-reġjuni biex jaċċessaw diversi fondi tal-UE;
• Tiggarantixxi l-preservazzjoni tal-karatteristiċi tagħhom u l-iżvilupp ekonomiku xieraq tagħhom, tipprevjeni l-backlog ekonomiku u ssostni l-koeżjoni ekonomika, soċjali u territorjali, biex jiġi sostnut l-iżvilupp tal-UE u tinżamm id-diversità kulturali tagħha. 

It-tħejjijiet għall-inizjattiva bdew sa mill-2011, anke qabel ma daħal fis-seħħ l-ewwel Regolament dwar l-IĊE. Matul il-kampanja, l-organizzaturi mmobilizzaw komunitajiet mal-Ewropa kollha u fl-aħħar mill-aħħar ġabru aktar minn miljun firma vverifikata.

Wara li l-Kummissjoni inizjalment irrifjutat li tirreġistra din l-inizjattiva fl-2013, din ġiet finalment irreġistrata fis-7 ta’ Mejju 2019, b’mod kwalifikat. L-inizjattiva kienet irreġistrata bil-fehim li l-inizjattiva timmira għal proposti mill-Kummissjoni għal atti legali li jistabbilixxu l-kompiti, l-objettivi ta’ prijorità u l-organizzazzjoni tal-Fondi Strutturali u sakemm l-azzjonijiet li għandhom jiġu ffinanzjati jwasslu għat-tisħiħ tal-koeżjoni ekonomika, soċjali u territorjali tal-Unjoni.

L-inizjattiva ffaċċjat bidu aktar bil-mod meta mqabbla ma’ IĊE oħra li rnexxew. Sabiex jiġu indirizzati l-effetti tal-pandemija tal-COVID-19 fuq il-kampanja, il-perjodu ta’ ġbir ġie estiż b’sena, sal-4 ta’ April 2021 [f’konformità mar-Regolament (UE) 2020/1042, mad-Deċiżjoni C (2020) 9226, u mad-Deċiżjoni C (2021) 1121]. Minkejja dawn l-ostakli, l-inizjattiva kisbet stadju importanti notevoli meta ġabret 1,269,351 dikjarazzjoni ta’ appoġġ ivverifikati. Il-limiti minimi ntlaħqu fi tmien Stati Membri. 

L-inizjattiva valida ġiet ippreżentata formalment lill-Kummissjoni Ewropea għall-eżaminazzjoni fl-4 ta’ Marzu 2025 (stqarrija għall-istampa). Il-Kummissjoni wieġbet billi ppubblikat Komunikazzjoni li tiddeskrivi l-pożizzjoni tagħha fit-3 ta’ Settembru 2025. 

Dawn huma xi suġġerimenti ewlenin mill-organizzaturi tal-“Politika ta’ Koeżjoni għall-Ugwaljanza bejn ir-Reġjuni u s-Sostenibbiltà tal-Kulturi Reġjonali” biex jiġi żgurat li l-kampanja tagħkom tirnexxi: 

Agħżlu l-membri tal-grupp ta’ organizzaturi tagħkom b’mod għaqli

Idealment, kull membru għandu jaġixxi bħala l-mexxej tal-kampanja f’pajjiżu jew fir-reġjun tiegħu.

Serrħu l-ewwel fuq il-voluntiera

Involvu attivisti appassjonati qabel ma timpjegaw persunal professjonali, u imlew il-lakuni biss fejn meħtieġ.

Aħsbu lil hinn mil-leġiżlazzjoni

IĊE mhux dejjem tista’ twassal direttament għal liġijiet ġodda, iżda tistgħu tqajmu kuxjenza, tpoġġu kwistjonijiet traskurati fuq l-aġenda tal-UE, u tibnu networks dejjiema.

Fasslu l-messaġġi tagħkom

Użaw kontenut awtentiku u lokalment reżonanti, imwassal minn ilħna rispettati, aktar milli tiddependu fuq messaġġi ġeneriċi.

Ibqgħu persistenti

Is-suċċess jeħtieġ reżiljenza quddiem sfidi legali, politiċi jew prattiċi. Agħmlu użu minn webinars u sessjonijiet ta’ ħidma organizzati mill-Forum tal-IĊE biex titgħallmu minn organizzaturi b’esperjenza u tħejju għal ostakli potenzjali.
 

Skopru aktar dwar din l-inizjattiva f’post ta’ blog minn wieħed mill-organizzaturi tagħha, Attila Dabis.
 

It-tħejjija

“Peress li konna fost l-ewwel IĊE, ma kien hemm ebda eżempju prattiku li stajna nużaw bħala sors ta’ ispirazzjoni.” - Organizzatur tal-Politika ta’ Koeżjoni għall-Ugwaljanza bejn ir-Reġjuni u s-Sostenibbiltà tal-Kulturi Reġjonali

L-organizzaturi tal-inizjattiva bdew it-tħejjijiet fl-2011, qabel ma daħal fis-seħħ l-ewwel Regolament dwar l-IĊE. Matul dan il-perjodu ta’ tħejjija, l-organizzaturi kellhom objettivi ċari f’moħħhom u ffukaw fuq il-formulazzjoni bir-reqqa tal-inizjattiva tagħhom. Kien essenzjali għall-organizzaturi li l-inizjattiva tkun allinjata mat-Trattati tal-UE kif ukoll tindirizza l-ilmenti tal-komunitajiet li jgħixu f’“reġjuni nazzjonali”. Barra minn hekk, l-organizzaturi involvew ruħhom b’mod attiv ma’ esperti fil-liġi tal-UE biex jiżguraw li l-Kummissjoni ma tkunx tista’ tiċħad il-proposta minħabba nuqqas ta’ kompetenza.

“Fittixna li nartikulaw l-għanijiet tagħna b’mod li jkun rilevanti mal-komunitajiet mal-Ewropa kollha, irrispettivament mill-iżvilupp ekonomiku relattiv tagħhom.” - Organizzatur tal-Politika ta’ Koeżjoni għall-Ugwaljanza bejn ir-Reġjuni u s-Sostenibbiltà tal-Kulturi Reġjonali

Il-fażi ta’ tħejjija ma kinitx faċli għall-“Politika ta’ Koeżjoni għall-Ugwaljanza bejn ir-Reġjuni u l-Preservazzjoni tal-Kulturi Reġjonali” peress li l-ewwel talba għar-reġistrazzjoni ġiet irrifjutata fis-26 ta’ Lulju 2013 mill-Kummissjoni Ewropea. Il-ġustifikazzjoni tar-rifjut kienet li t-talbiet tal-inizjattiva kienu jaqgħu barra mis-setgħat tal-Kummissjoni li tipproponi atti legali tal-UE. Dik id-deċiżjoni tal-Kummissjoni ġiet ikkontestata quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja tal-Komunitajiet Ewropej, li kkonfermat ir-reġistrazzjoni parzjali tal-proposta (stqarrija għall-istampa). B’riżultat ta’ dan, ir-reġistrazzjoni formali tal-inizjattiva damet diversi snin u fl-aħħar seħħet fis-7 ta’ April 2019. 

Il-bini ta’ network ta’ sħab u voluntiera kien essenzjali biex din l-IĊE tirnexxi. Din l-inizjattiva kellha l-appoġġ ta’ 20 organizzazzjoni u 60 muniċipalità. L-organizzaturi kisbu wkoll l-appoġġ ta’ diversi organizzazzjonijiet umbrella bħall-Unjoni Federali tan-Nazzjonalitajiet Ewropej (FUEN), l-Alleanza Ħielsa Ewropea (EFA) u n-Network Ewropew għall-Ugwaljanza fil-Lingwi (ELEN). 

Il-bini ta’ preżenza online kien kruċjali wkoll għal din l-inizjattiva, minħabba li l-ġbir tal-firem seħħ matul il-pandemija tal-COVID-19 u għalhekk l-avvenimenti wiċċ imb wiċċ kienu impossibbli. L-organizzaturi bnew sit web multilingwi b’informazzjoni ta’ sfond dwar l-inizjattiva, it-talbiet tal-inizjattiva u r-riżorsi. L-organizzaturi bnew ukoll il-preżenza online tagħhom fuq il-media soċjali: Facebook (8,400 segwaċi), Instagram (345 segwaċi), X (dak li kien Twitter) (649). 

Ġbir ta’ fondi u Riżorsi

B’mod ġenerali, l-organizzaturi tal-inizjattiva “Politika ta’ Koeżjoni għall-Ugwaljanza bejn ir-Reġjuni u s-Sostenibbiltà tal-Kulturi Reġjonali” ġabru €11,933 ta’ appoġġ u fondi. 

Sorsi ta’ finanzjament (€)

Nota: Aktar informazzjoni dwar l-appoġġ u l-finanzjament ta’ din l-inizjattiva hija disponibbli fuq il-paġna web iddedikata tal-Kummissjoni. Kontribuzzjonijiet ta’ madwar €500 għal kull sponser biss huma meħtieġa li jiġu rrapportati. 

Strateġija tal-kampanja u pjan għall-ġbir tal-firem

L-Ungerija ġiet identifikata mill-organizzaturi bħala wieħed mill-pajjiżi ewlenin fil-mira għall-ġbir tal-firem, li jirrifletti s-sensittività storika qawwija tagħha għas-sitwazzjoni tar-reġjuni b’minoranza nazzjonali. Barra minn hekk, l-organizzaturi identifikaw reġjuni nazzjonali rilevanti mal-Unjoni Ewropea li setgħu jgħinu lill-organizzaturi jaqbżu l-limitu tal-firem meħtieġ fl-istati membri rispettivi tagħhom, filwaqt li jiżguraw li jilħqu l-minimu ta’ seba’ pajjiżi b’appoġġ kwalifikat. Dawn kienu jinkludu, pereżempju, il-Katalonja u l-Pajjiż Bask fi Spanja, il-Fjandri fil-Belġju, il-Gaeltacht fl-Irlanda, u Szeklerland fir-Rumanija, fost l-oħrajn.

“L-esperjenza tagħna wriet li meta l-messaġġi t-tajba jiġu żviluppati mas-sħab lokali u mwassla minn figuri lokali rispettati - politiċi, ċelebritajiet, influwenzaturi - in-networks tal-media soċjali jistgħu jagħtu spinta drammatika lin-numru ta’ firem.” - Organizzatur tal-Politika ta’ Koeżjoni għall-Ugwaljanza bejn ir-Reġjuni u s-Sostenibbiltà tal-Kulturi Reġjonali

Il-kampanja ħadmet bħala serje ta’ “kampanji żgħar”, adattati għall-kuntesti lokali. Għall-organizzaturi, ir-rakkontar tal-istejjer u l-ħiliet interpersonali kienu assolutament essenzjali. Il-fatti u ċ-ċifri waħedhom ma kinux biżżejjed biex jispiraw lin-nies jieħdu azzjoni. Minflok, l-organizzaturi kellhom iwasslu l-messaġġ tagħhom b’mod li kien konness emozzjonalment ma’ udjenzi minn sfondi kulturali, soċjali u politiċi differenti. Dan kien ifisser it-tfassil ta’ stejjer awtentiċi u relatabbli fil-lingwi lokali li enfasizzaw il-ħajja reali u d-diffikultajiet wara l-inizjattiva. 

L-organizzaturi rrikonoxxew ukoll li r-rakkontar tal-istejjer xprunat mill-empatija u l-esperjenza li għexu n-nies jista’ jaqbad l-isfumatura tal-emozzjoni tal-bniedem. L-għarfien uman kien kruċjali biex jinkixfu s-saffi motivazzjonali aktar profondi li jħeġġu lill-individwi jiffirmaw inizjattiva taċ-ċittadini Ewropej. F’età mgħarrqa bl-informazzjoni, l-udjenzi spiss iħossuhom mgħobbija żżejjed jew diżimpenjati. Stejjer imfassla tajjeb u awtentiċi għenu biex jitnaqqas l-istorbju, biex in-nies jieqfu, jirriflettu, u fl-aħħar mill-aħħar jiddeċiedu li jappoġġaw il-kawża. Din l-esperjenza wriet li l-irrakkontar tal-istejjer ma kienx biss għodda ta’ komunikazzjoni; kien it-taħbita tal-qalb tal-kampanja.

L-organizzaturi tal-inizjattiva “Politika ta’ Koeżjoni għall-Ugwaljanza bejn ir-Reġjuni u s-Sostenibbiltà tal-Kulturi Reġjonali” użaw is-sistema ċentrali ta’ ġbir online. L-organizzaturi użaw in-network tagħhom ta’ sħab u voluntiera biex iżommu l-momentum u jkomplu jippromwovu l-kampanja tagħhom matul il-perjodu tal-ġbir tal-firem.

Il-ġbir tal-firem għalaq fis-7 ta’ April 2021. Wara l-estensjoni tal-perjodu ta’ ġbir, l-inizjattiva fl-aħħar mill-aħħar ġabret 1,418,659 firma f’27 Stat Membru tal-UE. Fil-proċess ta’ verifika formali, l-awtoritajiet nazzjonali vvalidaw ċifra finali ta’ 1,269,351 firma. Il-limiti meħtieġa ntlaħqu fi tmien Stati Membri. 

L-għadd ta’ dikjarazzjonijiet ta’ appoġġ miġbura mill-Politika ta’ Koeżjoni għall-Ugwaljanza bejn ir-Reġjuni u s-Sostenibbiltà tal-Kulturi Reġjonali għal kull Stat Membru

Il-marki ta’ kontroll fuq iċ-ċart jindikaw l-Istati Membri tal-UE fejn intlaħaq b’suċċess il-limitu minimu ta’ firem meħtieġ għall-appoġġ tal-inizjattiva. L-inizjattiva “Politika ta’ Koeżjoni għall-Ugwaljanza bejn ir-Reġjuni u s-Sostenibbiltà tal-Kulturi Reġjonali” laħqet il-limiti minimi fi tmien Stati Membri. It-tabella sħiħa bid-dikjarazzjonijiet ta’ appoġġ hija disponibbli fuq il-paġna web iddedikata tal-Kummissjoni.

Wara l-validazzjoni tal-firem, l-organizzaturi b’mod strateġiku dewmu s-sottomissjoni lill-Kummissjoni Ewropea, u stennew li Parlament Ewropew u Kummissjoni ġodda jieħdu l-kariga bit-tama ta’ akkoljenza aktar favorevoli. L-inizjattiva ġiet ippreżentata formalment lill-Kummissjoni fl-4 ta’ Marzu 2025, u fetħet il-perjodu ta’ eżaminazzjoni ta’ 6 xhur. 

Qabel is-sottomissjoni tal-inizjattiva lill-Kummissjoni, l-organizzaturi ċaqilqu l-enfasi tagħhom għall-fażi inqas viżibbli u aktar diplomatika tal-proċess tal-inizjattiva taċ-ċittadini Ewropej. Dan involva l-involviment ta’ wara l-kwinti mal-membri tal-Kummissjoni Ewropea u l-Membri tal-Parlament Ewropew.

Sottomissjoni formali u laqgħat mal-Kummissjoni

Wara s-sottomissjoni formali tal-inizjattiva fl-4 ta’ Marzu 2025, l-organizzaturi ltaqgħu ma’ Raffaele Fitto, Viċi President Eżekuttiv tal-Kummissjoni Ewropea għall-Koeżjoni u r-Riformi, fil-25 ta’ Marzu 2025 (kopertura bir-ritratti). 

(© L-Unjoni Ewropea, 2025)

Seduta ta’ smigħ pubblika quddiem il-Parlament Ewropew

Fil-25 ta’ Ġunju 2025, il-Parlament Ewropew organizza seduta ta’ smigħ pubblika dwar l-inizjattiva “Politika ta’ Koeżjoni għall-Ugwaljanza bejn ir-Reġjuni u s-Sostenibbiltà tal-Kulturi Reġjonali” (reġistrazzjoni). L-organizzaturi ppreżentaw l-objettivi tal-inizjattiva u involvew ruħhom mal-Membri tal-Parlament Ewropew (punti ewlenin tas-seduta ta’ smigħ tal-PE). 

Dibattitu fil-plenarja fil-Parlament Ewropew

Fl-10 ta’ Lulju 2025, l-inizjattiva ġiet diskussa fis-sessjoni plenarja tal-Parlament Ewropew (reġistrazzjoni). 

Reazzjoni formali tal-Kummissjoni Ewropea

Fit-3 ta’ Settembru 2025, il-Kummissjoni adottat Komunikazzjoni, li tistabbilixxi t-tweġiba tagħha għall-inizjattiva. Il-Komunikazzjoni vvalutat il-merti ta’ kull waħda mill-proposti tal-inizjattiva kif definit fid-deċiżjoni ta’ reġistrazzjoni (stqarrija għall-istampa). 

Il-Kummissjoni affermat mill-ġdid l-impenn tagħha li tiżgura aċċess nondiskriminatorju għall-finanzjament tal-Unjoni u li tinforza t-trattament ugwali fi ħdan il-politika ta’ koeżjoni. Madankollu, il-Kummissjoni sabet li ma għandhiex il-kompetenza li tiddefinixxi jew tirrikonoxxi “reġjuni nazzjonali” jew li tbiddel il-konfini amministrattivi nazzjonali. Hija ddikjarat ukoll li ma hija meħtieġa l-ebda bidla leġiżlattiva addizzjonali, peress li t-Trattati u l-qafas legali attwali diġà jipprovdu biżżejjed protezzjoni għall-minoranzi nazzjonali. Dan flimkien ma’ bosta possibbiltajiet għall-għoti ta’ appoġġ biex tiġi estiża l-lista ta’ reġjuni fl-Artikolu 174 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, peress li l-iżvantaġġi reġjonali huma primarjament iddeterminati minn fatturi strutturali u ekonomiċi, aktar milli minn speċifiċitajiet kulturali jew lingwistiċi.

Barra minn hekk, il-Kummissjoni pproponiet politika ta’ koeżjoni u tkabbir imsaħħa u modernizzata fil-qafas tal-Qafas Finanzjarju Pluriennali 2028-2034 li jmiss. Dan il-qafas huwa mfassal biex jiżgura li l-Istati Membri jistabbilixxu mekkaniżmi adegwati biex jiggarantixxu l-konformità mal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali u r-rispett għall-istat tad-dritt fil-pjanijiet ta’ sħubija nazzjonali u reġjonali. Meta dawn il-kundizzjonijiet ma jiġux issodisfati, il-Kummissjoni għamlitha ċara li l-pagamenti korrispondenti jinżammu.

Tħejjijiet strateġiċi

L-għanijiet tal-inizjattiva ġew artikolati b’mod li kien rilevanti kemm għall-komunitajiet affettwati kif ukoll għall-pubbliku Ewropew usa’. Messaġġi mfassla apposta bil-lingwi nattivi, imwassla minn personalitajiet lokali fdati, għenu biex jinbena l-momentum.

Iffukar fuq metodi ta’ kampanja online

Meta faqqgħet il-COVID-19, il-kampanja adattat ruħha malajr. Aktar minn 80 % tal-firem inġabru b’mod diġitali, bl-użu tal-pjattaforma online tal-Kummissjoni. Dan żgura sensibilizzazzjoni wiesgħa filwaqt li nżammet is-sigurtà tad-data.

Persistenza

Minkejja x-xettiċiżmu, l-isfidi legali, u t-tfixkil tal-pandemija, l-organizzaturi baqgħu sodi. Id-determinazzjoni tagħhom kienet vitali biex jingħelbu l-ostakli u fl-aħħar mill-aħħar jintlaħqu l-limiti meħtieġa għas-suċċess.

Informazzjoni addizzjonali dwar “Il-Politika ta’ Koeżjoni għall-Ugwaljanza bejn ir-Reġjuni u s-Sostenibbiltà tal-Kulturi Reġjonali” hija disponibbli fuq il-paġna web iddedikata tal-Kummissjoni. Għal informazzjoni addizzjonali dwar is-segwitu tal-inizjattiva, żur il-paġna tal-Kummissjoni li ġejja.