Stop Glyphosate

L-inizjattiva “ Stop Glyphosate” (isem sħiħ: Ban glyphosate and protect people and the environment from toxic pesticides), kienet ir-raba’ Inizjattiva taċ-Ċittadini Ewropej li saret b’suċċess. Din appellat lill-Kummissjoni Ewropea biex tieħu azzjoni deċiżiva dwar ir-regolamentazzjoni tal-pestiċidi u t-trasparenza fl-Unjoni Ewropea.

L-erbiċidi bbażati fuq il-glifosat, użati ħafna fl-agrikoltura, kienu saru s-suġġett ta’ dibattitu pubbliku intensiv madwar l-Ewropa. L-esponiment għall-glifosat kien marbut mat-tħassib dwar il-kanċer u d-degradazzjoni tal-ekosistema, u ħafna ċittadini esprimew dubji dwar it-trasparenza u l-indipendenza tal-valutazzjonijiet xjentifiċi li jirfdu l-awtorizzazzjoni tiegħu.

Permezz ta’ din l-inizjattiva, l-organizzaturi appellaw lill-Kummissjoni Ewropea biex:

• Tipprojbixxi l-erbiċidi bbażati fuq il-glifosat;
• Tiżgura li l-evalwazzjonijiet xjentifiċi tal-pestiċidi għall-approvazzjoni regolatorja tal-UE jkunu bbażati biss fuq studji ppubblikati kkummissjonati mill-awtoritajiet pubbliċi kompetenti, aktar milli mill-industrija tal-pestiċidi;
• Jiġu stabbiliti miri obbligatorji ta’ tnaqqis fl-UE kollha għall-użu tal-pestiċidi, bil-ħsieb li l-futur ikun ħieles mill-pestiċidi.

L-inizjattiva ġiet irreġistrata fil-25 ta’ Jannar 2017, u l-ġbir tal-firem beda fl-istess jum. Bis-saħħa ta’ koalizzjoni diġà mobilizzata u impenn pubbliku qawwi, l-organizzaturi ġabru miljun firma fi żmien ħames xhur biss. Għalhekk, il-perjodu ta’ ġbir ingħalaq kmieni fit-2 ta’ Lulju 2017 sabiex tkun tista’ ssir verifika rapida tad-dikjarazzjonijiet ta’ appoġġ qabel id-deċiżjoni tal-Kummissjoni dwar it-tiġdid tal-liċenzja tal-glifosat. 

Minkejja skedi ta’ żmien differenti fil-proċess ta’ verifika madwar l-Istati Membri, l-inizjattiva ġiet ippreżentata formalment fis-6 ta’ Ottubru 2017 akkumpanjata minn 1 070 865 dikjarazzjoni ta’ appoġġ ivverifikata. L-organizzaturi ltaqgħu mal-Kummissjoni Ewropea fit-23 ta’ Ottubru 2017, ippreżentaw il-każ tagħhom f’seduta pubblika fil-Parlament Ewropew fl-20 ta’ Novembru 2017, u rċevew it-tweġiba uffiċjali tal-Kummissjoni f’Komunikazzjoni fit-12 ta’ Diċembru 2017.

L-inizjattiva “Stop Glyphosate” tellgħet id-dibattitu dwar is-sikurezza tal-pestiċidi u t-trasparenza xjentifika għall-ogħla livell tat-teħid ta’ deċiżjonijiet tal-UE. 

Udjenza involuta ħafna mill-ewwel jum

Kien hemm interess pubbliku qawwi u sostnut fil-kwistjoni tal-glifosat fost iċ-ċittadini Ewropej, il-midja u l-NGOs. Din l-attenzjoni ssaħħet minn nuqqas ta’ qbil pubbliku rari bejn l-Awtorità Ewropea dwar is-Sigurtà fl-Ikel (EFSA) u l-Aġenzija Internazzjonali għar-Riċerka dwar il-Kanċer (IARC) tal-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa rigward l-impatti potenzjali tal-glifosat fuq is-saħħa.

Il-mobilizzazzjoni ta’ koalizzjoni eżistenti b’bażi ta’ finanzjament konsistenti

Minflok ma bnew koalizzjoni ġdida mill-bidu nett, l-organizzaturi mmobilizzaw network diġà stabbilit ta’ NGOs b’bażi ta’ finanzjament konsistenti. Dawn l-organizzazzjonijiet kellhom ir-rieda, l-għarfien espert u r-riżorsi meħtieġa biex isegwu u jinfluwenzaw il-proċess leġiżlattiv.

It-tħejjija

L-inizjattiva ma ġietx mix-xejn. Hija bniet fuq sforzi ta’ promozzjoni preċedenti, inkluża petizzjoni ppreżentata lill-Kummissjoni Ewropea fl-2015 li kienet diġà ġġenerat sensibilizzazzjoni pubblika sinifikanti. It-tnedija ta’ Inizjattiva taċ-Ċittadini Ewropej tqieset bħala l-pass naturali li jmiss biex il-mobilizzazzjoni tiġi ttrasformata f’impenn istituzzjonali.

Waħda mill-isfidi ewlenin fil-bidu kienet li jintlaħaq qbil dwar l-enfasi tal-inizjattiva. Il-Koalizzjoni wara Stop Glyphosate kienet kbira u diversa. Xi sħab enfasizzaw ir-rabta bejn il-glifosat u l-kanċer, oħrajn taw prijorità lill-protezzjoni tal-bijodiversità, filwaqt li oħrajn kienu mħassba dwar l-influwenza korporattiva fuq il-proċessi regolatorji. L-ilħuq ta’ kunsens kien jeħtieġ djalogu u kompromess sostanzjali.

Biex jimmaniġġjaw din il-kumplessità, l-organizzaturi stabbilew “Ċirku Organizzattiv” magħmul minn għaxar rappreżentanti minn organizzazzjonijiet ewlenin. Huma ltaqgħu kull ġimgħa biex jikkoordinaw id-deċiżjonijiet dwar l-allokazzjoni tal-finanzjament, l-istrateġija ta’ komunikazzjoni, ir-reġistrazzjoni, l-abbozzar tal-inizjattiva u l-anness tagħha. Il-koordinatur tal-inizjattiva ħejja abbozzi inizjali, li ġew iċċirkolati għall-kummenti u riveduti b’mod kollaborattiv permezz ta’ diversi ċikli.

Ġbir ta’ fondi u riżorsi

L-inizjattiva ġabret EUR 328,399 minn varjetà ta’ sorsi, fosthom Campact, WeMove.eu u Greenpeace. Dak iż-żmien, saret l-Inizjattiva taċ-Ċittadini Ewropej l-aktar iffinanzjata. Bażi ta’ finanzjament stabbli u konsistenti ppermettiet lill-organizzaturi jinvestu f’infrastruttura ta’ koordinazzjoni, sensibilizzazzjoni u kampanja, filwaqt li jiżguraw mobilizzazzjoni sostnuta matul il-perjodu ta’ ġbir.

Sorsi ta’ finanzjament (€)

Nota: Aktar informazzjoni dwar l-appoġġ u l-finanzjament Stop Glyphosate hija disponibbli fuq il-paġna tal-inizjattiva fir-Reġistru tal-IĊE Stop Glyphosate. Kontribuzzjonijiet ta’ aktar minn €500 għal kull sponsor biss huma meħtieġa li jiġu rrapportati.

Strateġija tal-kampanja 

Mill-bidu nett, l-organizzaturi rrikonoxxew li l-attenzjoni pubblika kienet diġà għolja. Id-diffużjoni permezz tal-email saret is-sinsla tal-kampanja. Peress li l-inizjattiva ġiet ikkoordinata minn organizzazzjoni ta’ kampanji online b’diversi kwistjonijiet, l-organizzaturi kellhom esperjenza fil-mobilizzazzjoni ta’ bażijiet kbar ta’ partitarji permezz ta’ komunikazzjoni regolari bl-email. Is-sħab adottaw approċċi simili, billi laħqu n-networks tagħhom stess u żammew impenn kostanti matul il-kampanja.

L-organizzaturi ġabru lista ta’ organizzazzjonijiet sħab nazzjonali li lesti jipparteċipaw u ħadmu mill-qrib magħhom biex jinkludu formoli għall-ġbir tal-firem direttament fuq is-siti web tagħhom. Iż-żamma ta’ kuntatt regolari mas-sħab kienet kruċjali biex jiġu żgurati messaġġi u momentum konsistenti.

L-immappjar bikri tal-partijiet ikkonċernati kien deċiżiv. L-organizzaturi identifikaw l-Istati Membri fejn l-ilħuq tal-limitu minimu jkun ta’ sfida u jibnu relazzjonijiet b’mod proattiv mal-organizzazzjonijiet u l-influwenzaturi f’dawk il-pajjiżi. Din l-enfasi strateġika għenet biex tiġi żgurata kopertura ġeografika wiesgħa.

Is-sit web tal-kampanja ġie tradott f’diversi lingwi tal-UE, u dan żied l-aċċessibbiltà fl-Istati Membri kollha. Madwar 8–9 % tal-firem inġabru direttament permezz tas-sit web, appoġġati minn sforzi ta’ ottimizzazzjoni tal-magni tat-tiftix. Madankollu, mill-1 ta’ Jannar 2023, il-firem ma jistgħux jibqgħu jinġabru direttament permezz ta’ siti web tal-kampanja: l-organizzaturi jistgħu biss jidderieġu mill-ġdid lill-utenti lejn is-sistema uffiċjali ta’ ġbir online.

Minbarra l-mobilizzazzjoni online, l-organizzaturi esperimentaw b’involviment offline. F’kooperazzjoni ma’ Campact u GLOBAL2000, organizzaw “jum ta’ ġbir offline” madwar l-Ewropa kollha, u bagħtu 5,000 pakkett ta’ ġbir ta’ firem lis-sostenituri. Inġabru madwar 100,000 firma fi tmiem il-ġimgħa wieħed.

Ġew impjegati attivisti nazzjonali professjonali fi Spanja, fl-Italja u fi Franza, fejn l-organizzazzjoni ta’ koordinazzjoni kellha kapaċità lokali b’saħħitha. Anke f’pajjiżi mingħajr persunal iddedikat, l-isforzi ta’ sensibilizzazzjoni żguraw il-parteċipazzjoni madwar l-Unjoni.

Fi żmien 5 xhur, l-inizjattiva kienet qabżet miljun firma: stadju importanti li wera kemm is-saħħa tal-koalizzjoni kif ukoll l-intensità tat-tħassib pubbliku.

L-organizzaturi tal-inizjattiva użaw sistema indipendenti ta’ ġbir online.  Minbarra li ppermettiet il-ġbir tal-firem online, ippermettiet lill-organizzaturi jiġbru d-dettalji ta’ kuntatt u jinkorporaw il-formola fuq is-siti web sħab. Filwaqt li l-organizzaturi ta’ Stop Glyphosate użaw sistema ta’ ġbir online indipendenti, mill-1 ta’ Jannar 2023, is-Sistema Ċentrali ta’ Ġbir Online hija l-unika sistema li l-organizzaturi jistgħu jużaw biex jiġbru l-firem online.

L-għadd ta’ dikjarazzjonijiet ta’ appoġġ miġbura minn Stop Glyphosate għal kull Stat Membru

Il-marki ta’ kontroll fuq il-mappa jindikaw l-Istati Membri tal-UE fejn intlaħaq b’suċċess il-limitu minimu ta’ firem meħtieġ għall-appoġġ tal-inizjattiva. B’għadd totali ta’ 1 070 865 dikjarazzjoni vverifikata, l-inizjattiva “Ban Glyphosate” laħqet il-limiti minimi f’disa’ Stati Membri.

L-asterisks fuq il-mappa jindikaw l-Istati Membri tal-UE fejn iċ-ċertifikati tad-dikjarazzjonijiet ta’ appoġġ ġew riċevuti wara ż-żmien tas-sottomissjoni. Dawn iċ-ċifri mhumiex inklużi fl-għadd totali ta’ firmatarji. It-tabella sħiħa bid-dikjarazzjonijiet ta’ appoġġ hija disponibbli fuq il-paġna web iddedikata tal-Kummissjoni.

Sottomissjoni formali u laqgħat mal-Kummissjoni

L-organizzaturi ltaqgħu mal-Kummissjoni (l-Ewwel Viċi President Frans Timmermans, il-Kummissarju għas-Saħħa u s-Sikurezza Alimentari Vytenis Andriukaitis u uffiċjali għolja minn diversi servizzi kkonċernati) fit-23 ta’ Ottubru 2017 (ara l-istqarrija għall-istampa). Il-Kummissarju Andriukaitis irrikonoxxa pubblikament is-sinifikat ta’ aktar minn miljun ċittadin involuti direttament fit-teħid tad-deċiżjonijiet tal-UE u afferma mill-ġdid l-appoġġ għat-tisħiħ tal-istrument tal-Inizjattiva taċ-Ċittadini Ewropej.

Smigħ pubbliku quddiem il-Parlament Ewropew

Fl-20 ta’ Novembru 2017, l-organizzaturi ppreżentaw l-inizjattiva tagħhom waqt seduta pubblika fil-Parlament Ewropew (ara s-seduta pubblika). Huma għażlu esperti fis-suġġett biex jirrappreżentaw l-inizjattiva u ħejjew bir-reqqa l-messaġġi ewlenin minn qabel. Ħafna Membri tal-Parlament Ewropew “kienu ta’ appoġġ kbir” għall-inizjattiva. 

Reazzjoni formali tal-Kummissjoni Ewropea

Fil-Kommunikazzjoni tagħha tat-12 ta’ Diċembru 2017 (ara l-istqarrija għall-istampa), il-Kummissjoni waslet għall-konklużjonijiet li ġejjin: 

• Dwar il-projbizzjoni tal-erbiċidi bbażati fuq il-glifosat, il-Kummissjoni kkonkludiet li la kien hemm raġunijiet xjentifiċi u lanqas legali li jiġġustifikaw projbizzjoni u ddikjarat li ma kinitx se tipproponi leġiżlazzjoni li tipprojbixxi l-glifosat.
• Dwar it-trasparenza u l-indipendenza tal-valutazzjonijiet xjentifiċi, il-Kummissjoni impenjat ruħha li tippreżenta proposta leġiżlattiva sa Mejju 2018 biex issaħħaħ it-trasparenza fil-proċess tal-valutazzjoni tar-riskju tal-UE u ttejjeb il-governanza u l-affidabbiltà tal-istudji ppreżentati lill-Awtorità Ewropea dwar is-Sigurtà fl-Ikel (EFSA).
• Dwar il-miri għat-tnaqqis tal-pestiċidi fl-UE kollha, minflok ma introduċiet miri obbligatorji ta’ tnaqqis, il-Kummissjoni ddeċidiet li tiffoka fuq it-titjib tal-implimentazzjoni tad-Direttiva dwar l-Użu Sostenibbli tal-Pestiċidi. Hija impenjat ruħha wkoll li tiżviluppa indikaturi tar-riskju armonizzati biex timmonitorja aħjar l-użu tal-pestiċidi u tinforma d-deċiżjonijiet ta’ politika futuri.

Impatt leġiżlattiv u segwitu

Għalkemm l-objettiv primarju tal-projbizzjoni tal-glifosat ma ntlaħaqx, l-inizjattiva kellha impatt leġiżlattiv sostanzjali.

F’April 2018, il-Kummissjoni ppreżentat proposta leġiżlattiva biex  tissaħħaħ it-trasparenza fil-proċess tal-valutazzjoni tar-riskju tal-katina alimentari tal-UE. Il-proposta introduċiet il-pubblikazzjoni awtomatika tal-istudji tal-industrija ppreżentati għall-awtorizzazzjoni tal-prodotti u saħħet ir-regoli ta’ governanza għall-istudji użati mill-Awtorità Ewropea dwar is-Sigurtà fl-Ikel (EFSA).

Wara negozjati bejn il-Parlament Ewropew u l-Kunsill, ir-regoli l-ġodda dwar it-trasparenza ġew adottati u ilhom japplikaw mis-27 ta’ Marzu 2021. B’riżultat ta’ dan, il-prodotti relatati mal-ikel, inklużi l-pestiċidi, ma jistgħux jibqgħu jiġu awtorizzati abbażi ta’ studji industrijali mhux żvelati. L-istudji kollha ppreżentati fil-kuntest tal-proċeduri ta’ awtorizzazzjoni issa jridu jsiru disponibbli għall-pubbliku, u jippermettu skrutinju xjentifiku indipendenti. Matul dan il-proċess, il-koalizzjoni tal-NGOs baqgħet impenjata b’mod attiv, billi segwiet in-negozjati mill-qrib u ħadmet biex tissalvagwardja l-ambizzjoni tal-proposta dwar it-trasparenza.

Anke wara l-konklużjoni formali tal-Inizjattiva taċ-Ċittadini Ewropej, il-koalizzjoni baqgħet f’kuntatt u kompliet tinvolvi l-komunità ta’ partitarji tagħha. L-organizzazzjonijiet sħab u s-sostenituri individwali ġew infurmati dwar l-eżiti tal-kampanja permezz tal-email u ġew imħeġġa jibqgħu involuti. Il-Koalizzjoni żammet il-koordinazzjoni fost l-organizzazzjonijiet membri tagħha u segwiet il-promozzjoni dwar kwistjonijiet relatati mal-objettivi tal-inizjattiva.

Għalkemm din l-attività koordinata naqset gradwalment maż-żmien, in-networks mibnija matul il-kampanja baqgħu fis-seħħ. L-organizzaturi baqgħu f’kuntatt mal-partitarji u mmobilizzawhom meta tfaċċaw diskussjonijiet ta’ politika rilevanti. Kif spjegaw, “is-sostenituri kienu setgħa kruċjali fi stadju aktar tard”, b’mod partikolari meta kwistjonijiet relatati ġew diskussi fil-Parlament Ewropew.

Il-mobilizzazzjoni ġġenerata minn Stop Glyphosate damet iktar mill-perjodu ta’ ġbir u kkontribwiet għal involviment sostnut dwar ir-regolamentazzjoni tal-pestiċidi u t-trasparenza xjentifika.

Tgħallem aktar kif stop Glyphosate ġabet rivoluzzjoni żgħira 

It-tiswir ta’ udjenza konsistenti

Il-preparazzjoni għandha tibda sew qabel ir-reġistrazzjoni. Bażi kbira u impenjata ta’ partitarji tippermetti mobilizzazzjoni rapida ladarba jibda l-perjodu ta’ ġbir.

L-iżgurar ta’ finanzjament adegwat

Kampanja sostnuta tirrikjedi riżorsi finanzjarji adegwati. Organizzazzjonijiet parteċipanti huma mħeġġa jiġbru fondi b’mod attiv biex jappoġġaw is-sensibilizzazzjoni, il-koordinazzjoni u l-komunikazzjoni matul il-perjodu tal-ġbir.

Oqgħod attent ħafna għaż-żmien

Iż-żmien strateġiku huwa importanti. L-allinjament tat-tnedija mad-dibattiti leġiżlattivi li għaddejjin jista’ jżid il-viżibbiltà, ir-rilevanza politika u l-impatt ġenerali.

Agħżel kanali ta’ komunikazzjoni effettivi

Strateġija ta’ komunikazzjoni ċara u ffukata hija essenzjali. Identifika l-mezzi li jilħqu bl-aħjar mod lill-udjenza tiegħek u użahom b’mod konsistenti biex tibni u żżomm il-momentum.

Staqsi lill-esperti tagħna jekk għandek xi dubji dwar l-inizjattiva tiegħek!

Informazzjoni addizzjonali dwar Stop Glyphosate hija disponibbli fuq is-sit web tal-organizzaturi u s-sit web iddedikata tal-Kummissjoni.