Ban on Conversion Practices in the European Union (Απαγόρευση των πρακτικών μεταστροφής στην Ευρωπαϊκή Ένωση)

Η απαγόρευση των πρακτικών μεταστροφής (πλήρης ονομασία: «Απαγόρευση των πρακτικών μεταστροφής στην Ευρωπαϊκή Ένωση») ήταν η δέκατη τρίτη Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών (ΕΠΠ) που κατόρθωσε να συγκεντρώσει πάνω από ένα εκατομμύριο έγκυρες υπογραφές. Η πρωτοβουλία, η οποία καταχωρίστηκε στις 24 Ιανουαρίου 2024, ξεκίνησε επίσημα τη συγκέντρωση υπογραφών στις 17 Μαΐου 2024, με αφορμή τη Διεθνή Ημέρα κατά της Ομοφοβίας, της Τρανσφοβίας και της Αμφιφοβίας.

Οι πρακτικές μεταστροφής είναι παρεμβάσεις που αποσκοπούν στην αλλαγή, την καταστολή ή την καταπίεση του σεξουαλικού προσανατολισμού, της ταυτότητας φύλου και/ή της έκφρασης φύλου των ΛΟΑΤΚΙ+ ατόμων. Μέσω αυτής της πρωτοβουλίας, οι διοργανωτές και οι διοργανώτριες ζήτησαν από την Επιτροπή να προτείνει δεσμευτική νομική απαγόρευση των πρακτικών μεταστροφής που στοχεύουν τα ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Το 2020 ένας ειδικός εισηγητής των Ηνωμένων Εθνών χαρακτήρισε τις πρακτικές μεταστροφής ως μορφή βασανιστηρίων, και έκτοτε όλο και περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες έχουν θεσπίσει νομικές απαγορεύσεις. Όταν η πρωτοβουλία πέτυχε τον στόχο της, οκτώ κράτη μέλη της ΕΕ είχαν ήδη απαγορεύσει αυτές τις πρακτικές.

Μετά την επιτυχή ολοκλήρωση της εκστρατείας συγκέντρωσης υπογραφών και την επαλήθευση των υπογραφών, η πρωτοβουλία υποβλήθηκε επίσημα στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 17 Νοεμβρίου 2025, μαζί με πιστοποιητικά που επιβεβαιώνουν την εγκυρότητα 1.128.063 υπογραφών. Στο πλαίσιο της διαδικασίας απάντησης στην ΕΠΠ, οι διοργανωτές και οι διοργανώτριες συναντήθηκαν με την επίτροπο Ετοιμότητας, Διαχείρισης Κρίσεων και Ισότητας κ. Hadja Lahbib στις 12 Δεκεμβρίου 2025 και παρουσίασαν την πρότασή τους σε δημόσια ακρόαση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις 2 Μαρτίου 2026.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέδωσε την επίσημη απάντησή της στις 13 Μαΐου 2026 μέσω ανακοίνωσης (βλ. το σχετικό δελτίο Τύπου). Την ίδια ημέρα η επίτροπος κ. Lahbib συναντήθηκε με τους διοργανωτές και τις διοργανώτριες και εξέδωσε δημόσια δήλωση (βλ. σχετικό βίντεο).

 Η Επιτροπή, στο πλαίσιο της αξιολόγησής της, εξέτασε τα διαθέσιμα νομικά μέσα και δεσμεύτηκε να εκδώσει σύσταση, με την οποία θα καλεί τα κράτη μέλη να απαγορεύσουν τις πρακτικές μεταστροφής. Η Επιτροπή επιβεβαίωσε επίσης ότι κάθε μέλος της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας θα πρέπει να μπορεί να είναι ο εαυτός του, να ζει τη ζωή του με υπερηφάνεια, ελεύθερο από βία, διακρίσεις και φόβο.

Η πρωτοβουλία «Απαγόρευση των πρακτικών μεταστροφής» κατέδειξε ότι μια αποφασισμένη ομάδα διοργανωτών και διοργανωτριών βάσης μπορεί να κινητοποιήσει με επιτυχία πολίτες από ολόκληρη την Ευρώπη, να εισαγάγει σημαντικά ζητήματα στο θεματολόγιο της ΕΕ και να συμβάλει ουσιαστικά στη διαμόρφωση της χάραξης πολιτικής της ΕΕ.

Το να αγωνίζεσαι για ό,τι πιστεύεις

Η αποφασιστικότητα των διοργανωτριών και των διοργανωτών ήταν καίριας σημασίας για την επιτυχία της εκστρατείας.

Δημιουργία αισθήματος κοινότητας

Η οικοδόμηση ισχυρών συμπράξεων συνέβαλε σημαντικά.

Αξιοποίηση στο έπακρο των μέσων κοινωνικής δικτύωσης 

Η έντονη διαδικτυακή παρουσία υπήρξε καθοριστική για την εκστρατεία.
 

Προετοιμασία

Η ιδέα για την πρωτοβουλία «Απαγόρευση των πρακτικών μεταστροφής» προήλθε από τον Mattéo Garguilo, επικεφαλής διοργανωτή, ενώ ήταν ακόμη μαθητής λυκείου, τρία ή τέσσερα χρόνια πριν από την έναρξη της πρωτοβουλίας. Περίπου το 2020, το ζήτημα των πρακτικών μεταστροφής προσέλκυσε την προσοχή του κοινού στη Γαλλία, τη χώρα του Mattéo. Οι πρακτικές μεταστροφής (οι οποίες αναφέρονται επίσης ως θεραπείες μεταστροφής) είναι παρεμβάσεις που αποσκοπούν στην αλλαγή, την καταστολή ή την καταπίεση του σεξουαλικού προσανατολισμού, της ταυτότητας φύλου ή της έκφρασης φύλου των ΛΟΑΤΚΙ+ ατόμων. Ο Mattéo εξεπλάγη από το γεγονός ότι οι πρακτικές αυτές παρέμεναν νόμιμες σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, καθώς μόλις οκτώ από τις 27 χώρες της ΕΕ είχαν θεσπίσει νομική απαγόρευση.

Ταυτόχρονα, ο Mattéo είχε αναπτύξει έντονο ενδιαφέρον για τη συμμετοχική δημοκρατία και τη συμμετοχή των πολιτών, μεταξύ άλλων με μέσα όπως η πρωτοβουλία για κοινό δημοψήφισμα στη Γαλλία. Θεώρησε την Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών ως το κατάλληλο εργαλείο για να τεθεί το ζήτημα αυτό σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Για να διοργανώσει την πρωτοβουλία, ο Mattéo ίδρυσε μαζί με δύο φίλους του τον ACT, τον Ευρωπαϊκό Σύλλογο κατά της Θεραπείας Μεταστροφής, στην ηλικία των 21 ετών, ενώ σπούδαζε στο Ινστιτούτο Πολιτικών Σπουδών (I.E.P.) της Λυών.

Για να εξασφαλίσει στήριξη για την εκστρατεία, ο Mattéo και οι άλλοι συμπρόεδροι του ACT επικοινώνησαν με οργανώσεις ΛΟΑΤΚΙ+ και οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων σε ολόκληρη την Ευρώπη. Έστειλαν πάνω από 500 ηλεκτρονικά μηνύματα σε οργανώσεις, αναζητώντας εταίρους που θα ήταν πρόθυμες και πρόθυμοι να διεξαγάγουν εκστρατεία μαζί τους. Ως νεοσυσταθείσα οργάνωση, αρχικά δυσκολεύτηκαν να εξασφαλίσουν τη στήριξη μεγαλύτερων οργανώσεων. Ωστόσο, χάρη στην επιμονή τους, κατάφεραν να φέρουν σε επαφή 12 ενώσεις που υπερασπίζονται τα δικαιώματα των ΛΟΑΤΚΙ+ από 12 διαφορετικά κράτη μέλη της ΕΕ, ώστε να δρομολογήσουν από κοινού την πρωτοβουλία.

Αναζήτηση χρηματοδότησης και πόρων

Οι διοργανωτές και οι διοργανώτριες δεν έλαβαν χρηματοδοτική στήριξη για την πρωτοβουλία. Εξέτασαν το ενδεχόμενο να ζητήσουν δωρεές, όμως τελικά αποφάσισαν να μην ξεκινήσουν εκστρατεία συγκέντρωσης χρηματοδότησης. Όντας μικρή ομάδα με περιορισμένο χρόνο και ικανότητα, κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι όλες αυτές οι επαφές πρακτικής φύσης (όπως η ολοκλήρωση γραφειοκρατικών διαδικασιών, η επικοινωνία με δυνητικούς χορηγούς και η διαχείριση των απαιτήσεων χρηματοδότησης) θα αποσπούσε την προσοχή τους από τον κύριο στόχο τους.

Αντ’ αυτού, οι διοργανωτές και οι διοργανώτριες επέλεξαν να επικεντρώσουν τις προσπάθειές τους στην κινητοποίηση υποστηρικτών και υποστηρικτριών και στη συγκέντρωση υπογραφών, δίνοντας προτεραιότητα στην ίδια την εκστρατεία έναντι της συγκέντρωσης χρηματοδότησης.

Στρατηγική της εκστρατείας 

Η εκστρατεία «Απαγόρευση των πρακτικών μεταστροφής» έλαβε απροσδόκητη τροπή κατά την περίοδο της συγκέντρωσης υπογραφών. Μολονότι η περίοδος συγκέντρωσης υπογραφών ξεκίνησε τον Μάιο του 2024, έως τον Απρίλιο του 2025 η πρωτοβουλία είχε συγκεντρώσει μόνο περίπου 234.000 υπογραφές. Δεδομένου ότι απέμενε μόνο ένας μήνας, οι διοργανωτές και οι διοργανώτριες έπρεπε ακόμη να συγκεντρώσουν πάνω από 770.000 υπογραφές για να επιτύχουν το απαιτούμενο όριο.

«Αυτό είναι το δυσκολότερο μέρος: να διατηρήσουμε τα άτομα ενεργά. Δεν ήταν καθόλου εύκολο αυτό. Πολλές ΜΚΟ σταμάτησαν να υποστηρίζουν την εκστρατεία όταν σταμάτησε η ροή των υπογραφών. Είναι δύσκολο να συνεχίζεις μια εκστρατεία για έναν ολόκληρο χρόνο.» – Mattéo Garguilo

Οι διοργανωτές και οι διοργανώτριες αναγνώρισαν ότι οι πρακτικές μεταστροφής εξακολουθούν να αποτελούν ένα σχετικά ελάχιστα γνωστό ζήτημα σε σύγκριση με άλλες εκστρατείες για θεμελιώδη δικαιώματα, όπως για το δικαίωμα στην άμβλωση, γεγονός που καθιστούσε λιγότερο πιθανό να υποστηριχθεί η πρωτοβουλία από τους πολίτες. Το πρόβλημα αυτό ήταν ιδιαίτερα έντονο σε χώρες όπου τα δικαιώματα των ΛΟΑΤΚΙ+ ατόμων εξακολουθούν να είναι λιγότερο εδραιωμένα, γεγονός που δυσχέρανε την προσέλκυση τόσο οργανώσεων-εταίρων όσο και της προσοχής του κοινού.

Επιπλέον, η εκστρατεία βασίστηκε εξ ολοκλήρου σε μια ομάδα φοιτητών εθελοντών και φοιτητριών εθελοντριών. Για τα άτομα αυτά, η διοργάνωση της ΕΠΠ ήταν μια πράξη ακτιβισμού που πραγματοποιούσαν παράλληλα με τις σπουδές τους. Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ιδίως το Instagram, έγιναν ο κύριος δίαυλος επικοινωνίας και κινητοποίησης για την εκστρατεία.

Δέκα ημέρες πριν από τη λήξη της περιόδου συγκέντρωσης υπογραφών, οι διοργανωτές και οι διοργανώτριες ξεκίνησαν μια τελική προσπάθεια που μεταμόρφωσε την εκστρατεία. Άρχισαν να επικοινωνούν με όσο το δυνατόν περισσότερους επηρεαστές γνώμης, καλλιτέχνες/καλλιτέχνιδες και πολιτικούς, ζητώντας τους να στηρίξουν δημόσια την πρωτοβουλία και να ενθαρρύνουν τους/τις ακολούθους τους να την υπογράψουν.

Ένα από τα πρώτα δημόσια πρόσωπα που ανταποκρίθηκαν ήταν η Βελγίδα τραγουδίστρια Angèle, η οποία κάλεσε τις/τους ακολούθους της στο Instagram να υποστηρίξουν την πρωτοβουλία. Το μήνυμά της ήταν απλό και ελκυστικό: υποσχέθηκε να δώσει ένα φιλί στον διάσημο σκύλο της για κάθε οπαδό που θα υπέγραφε την ΕΠΠ.

Μετά τα θετικά σχόλια της Angèle και της Γαλλίδας τραγουδίστριας Hoshi, πολλοί άλλοι καλλιτέχνες και πολλές άλλες καλλιτέχνιδες συμμετείχαν στην εκστρατεία. Μέσα σε λίγες μόνο ημέρες, η πρωτοβουλία συγκέντρωσε περίπου 500.000 επιπλέον υπογραφές.

Παρόμοια δυναμική εμφανίστηκε και στην πολιτική σφαίρα. Μέσω επαφών που πραγματοποίησε μια φεμινιστική οργάνωση, το γαλλικό αριστερό κόμμα έγινε το πρώτο πολιτικό κόμμα που υποστήριξε την πρωτοβουλία, ακολουθούμενο από το Σοσιαλιστικό Κόμμα και τους Πράσινους. Την τελευταία ημέρα της εκστρατείας, ο Γάλλος Πρόεδρος Emmanuel Macron δημοσίευσε μήνυμα υποστήριξης της πρωτοβουλίας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Περίπου 30 λεπτά αργότερα, ο πρωθυπουργός της Σλοβενίας Robert Golob παρότρυνε επίσης δημοσίως τους πολίτες να υπογράψουν.

Οι διοργανωτές και οι διοργανώτριες ζήτησαν επίσης την υποστήριξη της ομάδας πίσω από την επιτυχημένη Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών «My Voice, My Choice». Οι Σλοβένες διοργανώτριες συμφώνησαν να προσφέρουν βοήθεια ενεργοποιώντας το δίκτυο που είχαν δημιουργήσει κατά τη διάρκεια της δικής τους εκστρατείας, η οποία είχε πρόσφατα συγκεντρώσει σχεδόν 1,2 εκατ. υπογραφές.

Η συνεργασία αυτή αποδείχθηκε ανεκτίμητη. Βοήθησε την εκστρατεία να προσεγγίσει οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών στη Γερμανία, ενώ στην Κροατία η πρωτοβουλία κατάφερε να επιτύχει το εθνικό όριο υπογραφών σε μία μόνο ημέρα.

«Μόλις πετυχαίναμε τον στόχο μας σε μία χώρα, προχωρούσαμε σε άλλη, στέλνοντας τους/τις ακολούθους μας να προσεγγίσουν άτομα, επηρεαστές γνώμης ΛΟΑΤ, τραγουδιστές/τραγουδίστριες ΛΟΑΤ αλλά και γυναίκες, επειδή, γενικά, οι γυναίκες υποστηρίζουν πολύ τα δικαιώματα των ΛΟΑΤ ατόμων.» – Mattéo Garguilo

Οι διοργανωτές και οι διοργανώτριες κατανόησαν επίσης τη δύναμη της χρονικής πίεσης. Καθώς η αντίστροφη μέτρηση για το ένα εκατομμύριο υπογραφές έφτανε στο τέλος της, περισσότερα άτομα παρακινήθηκαν να συμμετάσχουν. Σε συνδυασμό με το αυξανόμενο ενδιαφέρον του κοινού για τα δικαιώματα των ΛΟΑΤΚΙ+, αυτή η χρονική πίεση δημιούργησε τη δυναμική που χρειαζόταν για την επιτυχία της εκστρατείας.

Η Γαλλία έγινε η ισχυρότερη βάση στήριξης της εκστρατείας. Περισσότερες από τις μισές υπογραφές προήλθαν από τη χώρα αυτή, σε μεγάλο βαθμό χάρη στον λογαριασμό @lecoindeslgbt του Instagram, ο οποίος συνέβαλε καθοριστικά στη διάδοση του μηνύματος της πρωτοβουλίας. Ο λογαριασμός υποστηρίχθηκε από τη γαλλική φεμινιστική κολλεκτίβα NousToutes, η οποία συνέβαλε επίσης στην κινητοποίηση υποστηρικτών και υποστηρικτριών και διευκόλυνε τις πολιτικές επαφές.

«Μας βοήθησαν πολύ και έτσι προωθήσαμε σημαντικά την εκστρατεία στη Γαλλία, ενώ είχαμε και κάποιες επαφές με πολιτικούς.» – Mattéo Garguilo

Η στρατηγική απέδωσε καρπούς. Γύρω στις 4:00 μ.μ. την παραμονή της λήξης της προθεσμίας για τη συλλογή υπογραφών, η πρωτοβουλία ξεπέρασε το ορόσημο του ενός εκατομμυρίου υπογραφών. Μέχρι την επίσημη ολοκλήρωση της εκστρατείας, η πρωτοβουλία είχε συγκεντρώσει πάνω από 1,2 εκατ. υπογραφές.

Η πρωτοβουλία «Απαγόρευση των πρακτικών μεταστροφής» ξεκίνησε επίσημα την περίοδο συγκέντρωσης υπογραφών στις 17 Μαΐου 2024, τη Διεθνή Ημέρα κατά της Ομοφοβίας, της Τρανσφοβίας και της Αμφιφοβίας, και η εκστρατεία της ολοκληρώθηκε έναν χρόνο αργότερα την ίδια ημερομηνία.

Οι περισσότερες υπογραφές της πρωτοβουλίας συγκεντρώθηκαν την τελευταία εβδομάδα της εκστρατείας, γεγονός που καταδεικνύει το πώς μπορεί να αναπτυχθεί γρήγορα δυναμική στα τελικά στάδια μιας ΕΠΠ.

Όταν έληξε η προθεσμία για τη συγκέντρωση υπογραφών, η πρωτοβουλία υποβλήθηκε επίσημα προς εξέταση από τα κράτη μέλη στις 16 Ιουνίου 2025. Μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας επαλήθευσης, 1.128.063 δηλώσεις υποστήριξης επιβεβαιώθηκαν ως έγκυρες.

Αριθμός δηλώσεων υποστήριξης που συγκέντρωσε η πρωτοβουλία «Απαγόρευση των πρακτικών μεταστροφής» ανά κράτος μέλος

Σημείωση: Η πρωτοβουλία «Απαγόρευση των πρακτικών μεταστροφής στην Ευρωπαϊκή Ένωση» έφτασε τα ελάχιστα όρια υπογραφών σε δέκα κράτη μέλη· πηγή: Ιστότοπος της Ευρωπαϊκής Πρωτοβουλίας Πολιτών, 2026. Ο πλήρης πίνακας με τις δηλώσεις υποστήριξης διατίθεται στην ειδική ιστοσελίδα του ιστότοπου της ΕΠΠ.

Καθ’ όλη τη διάρκεια της εκστρατείας, οι διοργανωτές και οι διοργανώτριες εστίασαν τις προσπάθειές τους σε χώρες που παραδοσιακά έχουν επιτύχει το εθνικό όριο υπογραφών για τις ΕΠΠ, όπως η Γαλλία και η Ισπανία, στοχεύοντας παράλληλα σε μικρότερα κράτη μέλη όπου η δημόσια στήριξη για την απαγόρευση των πρακτικών μεταστροφής θεωρήθηκε ιδιαίτερα ισχυρή, όπως στη Σλοβενία και την Ιρλανδία.

Οι διοργανωτές και οι διοργανώτριες συνέχισαν την εκστρατεία αντί να τη σταματήσουν αμέσως ακόμα και όταν επιτεύχθηκε το ορόσημο του ενός εκατομμυρίου υπογραφών. Στόχος τους ήταν να δημιουργηθεί επαρκές περιθώριο ασφαλείας ώστε να αντισταθμιστούν οι υπογραφές που πιθανώς θα κηρύσσονταν άκυρες κατά τη διάρκεια της διαδικασίας επαλήθευσης. Έως το τέλος της εκστρατείας, είχαν συγκεντρώσει πάνω από 1,2 εκατ. δηλώσεις υποστήριξης, σε μια προσπάθεια να διασφαλίσουν ότι θα παρέμεναν πάνω από ένα εκατομμύριο έγκυρες υπογραφές μετά την επαλήθευση.

Μετά την επίσημη υποβολή της πρωτοβουλίας, οι διοργανωτές και οι διοργανώτριες συναντήθηκαν με την κ. Hadja Lahbib, επίτροπο Ετοιμότητας, Διαχείρισης Κρίσεων και Ισότητας, στις 12 Δεκεμβρίου 2025.

Δημόσια ακρόαση ενώπιον του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου

Η πρωτοβουλία παρουσιάστηκε σε δημόσια ακρόαση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις 2 Μαρτίου 2026. Η ακρόαση διοργανώθηκε από την επιτροπή LIBE με τη συμμετοχή της Επιτροπής Αναφορών (PETI) και της Επιτροπής Ισότητας των Φύλων και Δικαιωμάτων των Γυναικών (FEMM). Κατά τη διάρκεια της ακρόασης ενώπιον του Κοινοβουλίου, οι διοργανωτές και οι διοργανώτριες ανέφεραν ότι έχουν πλήρη επίγνωση των δυσκολιών που συνεπάγεται η πρόταση νομοθεσίας και αναφέρθηκαν στην έκδοση σύστασης της Επιτροπής ως μέτρο που θα μπορούσε να αποφέρει αποτελέσματα γρήγορα.

Το θέμα συνέχισε να συζητείται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Στις 25 Μαρτίου 2026, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο διεξήγαγε συζήτηση σχετικά με την πρωτοβουλία αυτή κατά τη σύνοδο ολομέλειάς του (παρακολουθήστε τη σχετική μαγνητοσκόπηση εδώ). Επιπλέον, περίπου έναν μήνα μετά, στις 29 Απριλίου 2026, η επιτροπή LIBE ενέκρινε την ετήσια έκθεση σχετικά με την κατάσταση των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην ΕΕ κατά την περίοδο 2024-2025. Στην έκθεση αυτή, η επιτροπή έλαβε υπόψη τα αποτελέσματα που επιτεύχθηκαν με την πρωτοβουλία δηλώνοντας, στο σημείο 57, ότι «η απουσία νομικών διαδικασιών αναγνώρισης φύλου συνιστά παραβίαση των θεμελιωδών δικαιωμάτων· καταδικάζει τις πρακτικές μεταστροφής, όπως τις πρακτικές που αποσκοπούν στην αλλαγή, την καταπίεση ή την καταστολή του σεξουαλικού προσανατολισμού, της ταυτότητας φύλου και/ή της έκφρασης φύλου ενός ατόμου, ως παραβιάσεις των θεμελιωδών δικαιωμάτων, και παροτρύνει την Επιτροπή να τις αντιμετωπίσει με συγκεκριμένα μέτρα· επιπλέον, παροτρύνει την Επιτροπή, στο πλαίσιο αυτό, να υποβάλει πρόταση για την έκδοση νομικής πράξης σχετικά με την απαγόρευση των πρακτικών μεταστροφής σε όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ, ως συνέχεια της Ευρωπαϊκής Πρωτοβουλίας Πολιτών «Απαγόρευση των πρακτικών μεταστροφής στην Ευρωπαϊκή Ένωση·».

Επίσημη απάντηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε ήδη λάβει υπόψη και αναφέρει την πρωτοβουλία «Απαγόρευση των πρακτικών μεταστροφής» στη στρατηγική για την ισότητα των ΛΟΑΤΚΙ+ για την περίοδο 2026-2030, η οποία εγκρίθηκε στις 8 Οκτωβρίου 2025. Η Επιτροπή ανακοίνωσε ότι «θα προωθήσει επίσης τη διεξαγωγή διαρθρωμένου διαλόγου επί του θέματος, ιδίως μέσω της ομάδας εμπειρογνωμόνων για την ισότητα των ΛΟΑΤΚΙ+, στο πλαίσιο της ομάδας υψηλού επιπέδου για την καταπολέμηση των διακρίσεων, την ποικιλομορφία και την ισότητα. Με βάση τα πορίσματα της μελέτης, η Επιτροπή θα λάβει κατάλληλα μέτρα για την καταπολέμηση των πρακτικών μεταστροφής, με ιδιαίτερη έμφαση στη στήριξη των κρατών μελών, τα οποία διαδραματίζουν καίριο ρόλο στον συγκεκριμένο τομέα. [...] Κατά τη διαμόρφωση της προσέγγισής της για την καταπολέμηση των πρακτικών μεταστροφής, η Επιτροπή θα λάβει ιδίως υπόψη την πρόσφατη Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών με τίτλο “Απαγόρευση των πρακτικών μεταστροφής στην Ευρωπαϊκή Ένωση”».

Μετά απ’ αυτό, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέδωσε την επίσημη απάντησή της προς την ΕΠΠ στις 13 Μαΐου 2026 μέσω ανακοίνωσης (βλ. το σχετικό δελτίο Τύπου). 

Η πρωτοβουλία καλούσε την Επιτροπή να προτείνει δεσμευτική νομοθετική πράξη για την απαγόρευση των πρακτικών μεταστροφής σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Ωστόσο, στην αξιολόγησή της, η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η εν λόγω νομοθεσία θα απαιτούσε να θεσπιστεί πρώτα νέα νομική βάση μέσω ομόφωνης απόφασης του Συμβουλίου, η οποία θα επεκτείνει τον κατάλογο των εγκλημάτων της ΕΕ («ευρωεγκλήματα»), και μετά να εκδοθεί οδηγία με βάση την εν λόγω νομική βάση. Η Επιτροπή έκρινε ότι η κίνηση μιας τέτοιας διαδικασίας δεν θα ήταν ο αποτελεσματικότερος τρόπος για την καταπολέμηση των πρακτικών μεταστροφής.

Συνεπώς, η Επιτροπή ανακοίνωσε ότι θα εκδώσει, το 2027, σύσταση με την οποία θα ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να απαγορεύσουν τις πρακτικές μεταστροφής. Η σύσταση θα βασιστεί στις ορθές πρακτικές που έχουν αναπτυχθεί στα κράτη μέλη τα οποία έχουν ήδη θεσπίσει νομικές απαγορεύσεις και θα καταρτιστεί μέσω ολοκληρωμένης διαδικασίας διαβούλευσης, μεταξύ άλλων με την ομάδα εμπειρογνωμόνων για την ισότητα των ΛΟΑΤΚΙ+ και το νέο φόρουμ πολιτικής για τα ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα. Οι εργασίες θα βασιστούν επίσης στην εις βάθος μελέτη που καταρτίζεται ήδη σχετικά με τις πρακτικές μεταστροφής, τα αποτελέσματα της οποίας αναμένονται στις αρχές του 2027.

Η επίτροπος κ. Lahbib συναντήθηκε με τους διοργανωτές και τις διοργανώτριες της πρωτοβουλίας την ημέρα της έγκρισης της απάντησης της Επιτροπής, στις 13 Μαΐου 2026, για να τους εξηγήσει το περιεχόμενό της. Μετά τη συνεδρίαση, η κ. Lahbib έκανε δηλώσεις στον Τύπο, στο πλαίσιο των οποίων ανέφερε: 

«Έχω να πω σε κάθε ΛΟΑΤΚΙ+ άτομο που έχει υποφέρει από αυτές τις πρακτικές: τίποτα δεν ήταν λάθος με εσάς. Δεν χρειαζόταν ποτέ να διορθωθείτε. Είστε τέλειες και τέλειοι ακριβώς όπως είστε. Και η Ευρωπαϊκή Ένωση στέκεται στο πλευρό σας.»

Νομοθετικός αντίκτυπος και συνέχεια που δόθηκε

Οι διοργανωτές και οι διοργανώτριες εξέφρασαν ανάμεικτα συναισθήματα για την απάντηση της Επιτροπής. Παρότι εξέφρασαν την ικανοποίησή τους για τη σαφή καταδίκη των πρακτικών μεταστροφής από την Επιτροπή και τη δέσμευσή της να ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να τις απαγορεύσουν, εξέφρασαν τη λύπη τους για το γεγονός ότι η Επιτροπή επέλεξε να μην προτείνει δεσμευτική νομοθετική πράξη σε επίπεδο ΕΕ.

Ωστόσο, οι διοργανωτές και οι διοργανώτριες και το δίκτυό τους δεσμεύτηκαν να συνεχίσουν την υποστήριξή τους στο θέμα αυτό και σε συναφή θέματα, μεταξύ άλλων στηρίζοντας άλλες Ευρωπαϊκές Πρωτοβουλίες Πολιτών που παραμένουν ανοικτές για τη συγκέντρωση υπογραφών.

Βασιστείτε σε δίκτυα

Ο ACT, η οργάνωση στην οποία βασίζεται η πρωτοβουλία, αποτελείτο μόνο από δύο βασικούς διοργανωτές. Ωστόσο, το ευρύ δίκτυο που δημιούργησαν σε ολόκληρη την Ευρώπη αποδείχθηκε ένα από τα μεγαλύτερα πλεονεκτήματα της εκστρατείας. Η στενή συνεργασία με οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, εθελοντές και εθελόντριες, επηρεαστές γνώμης και πρωτοβουλίες εταίρων επέτρεψε στην εκστρατεία να έχει πολύ μεγαλύτερη απήχηση απ’ ό,τι θα μπορούσε να καταφέρει μόνη της μια τόσο μικρή ομάδα.

Χρησιμοποιήστε τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης προς όφελός σας

Η δημιουργία δυναμικής ήταν απαραίτητη για την επιτυχία της εκστρατείας. Οι διοργανωτές και οι διοργανώτριες συνιστούν να καλλιεργηθεί μια αίσθηση χρονικής πίεσης, ιδίως στα τελικά στάδια της εκστρατείας, και να υπάρξει συνεργασία με επηρεαστές γνώμης και δημιουργούς περιεχομένου σε διάφορες χώρες. Μόλις μια εκστρατεία αποκτήσει προβολή και ενεργή συμμετοχή στο διαδίκτυο, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μπορούν να ενισχύσουν σημαντικά την απήχησή της και να συμβάλουν στην προσέλκυση νέων υποστηρικτών και υποστηρικτριών.

Αναπτύξτε στρατηγική εκστρατείας ανά χώρα

Αντί να προσπαθήσουν να πραγματοποιήσουν εκστρατείες παντού ταυτόχρονα, οι διοργανωτές και οι διοργανώτριες επικεντρώθηκαν πρώτα στα κράτη μέλη στα οποία πίστευαν ότι είχαν τις μεγαλύτερες πιθανότητες να επιτύχουν το εθνικό όριο υπογραφών. Μόλις εδραιωνόταν η δυναμική σε μία χώρα, έστρεφαν την προσοχή τους στην επόμενη, ενθαρρύνοντας τους υποστηρικτές και τις υποστηρίκτριές τους να επικοινωνήσουν με τοπικούς επηρεαστές γνώμης, καλλιτέχνες και καλλιτέχνιδες, δημόσια πρόσωπα και οργανώσεις που θα μπορούσαν να συμβάλουν στη διάδοση του μηνύματος της εκστρατείας. 

Να είστε προετοιμασμένοι/προετοιμασμένες και να μην εγκαταλείψετε ποτέ την προσπάθεια

Μια αφοσιωμένη ομάδα που πιστεύει πραγματικά σε έναν σκοπό είναι εξαιρετικά σημαντική. Η εκστρατεία για μια ΕΠΠ απαιτεί αποφασιστικότητα και ανθεκτικότητα, δεδομένου ότι η συγκέντρωση υπογραφών μπορεί να λάβει απροσδόκητη τροπή και η δυναμική μπορεί να αναπτυχθεί ανά πάσα στιγμή.

Πρόσθετες πληροφορίες σχετικά με την πρωτοβουλία «Απαγόρευση πρακτικών μεταστροφής» είναι διαθέσιμες στην ειδική ιστοσελίδα του ιστότοπου της ΕΠΠ και στη σελίδα του Instagram της πρωτοβουλίας.